Alejandro Jodorowsky – Ποίηση Χωρίς Τέλος [Poesia Sin Fin]

poesia-665059522492101437-bg

Ποίηση Χωρίς Τέλος [Poesia Sin Fin]

του Αλεχάντρο Χοδορόφσκι

Γαλλία, Χιλή, 2016

Παραγωγή: Χαβιέρ Γκερέρο

Σκηνοθεσία: Αλεχάντρο Χοδορόφσκι

Σενάριο: Αλεχάντρο Χοδορόφσκι

Φωτογραφία: Κρίστοφερ Ντόιλ

Μοντάζ: Μέριλιν Μοντιέ

Μουσική: Αδάν Χοδορόφσκι

Πρωταγωνιστούν: Αδάν Χοδορόφσκι, Παμέλα Φλόρες, Μπρόντις Χοδορόφσκι

Διάρκεια: 128 λεπτά

Διανομή: Weird Wave

Θανάσης Πατσαβός flix 27 Δεκεμβρίου 2016

jodorowski-092742014217921728-bgct

To νέο πόνημα του Αλεχάντρο Χοδορόφσκι συνεχίζει την εμπνευσμένη αυτοβιογραφική φαντασμαγορία που ξεκίνησε με τον «Χορό της Πραγματικότητας».

Βρισκόμαστε στο Σαντιάγο της Χιλής. Τη δεκαετία του ’40 και του ’50, ο «Αλεχαντρίτο» Χοδορόφσκι αποφασίζει να γίνει ποιητής, ενάντια στη θέληση της οικογένειάς του. Μπαίνοντας στους κύκλους της καλλιτεχνικής αβάν γκαρντ της εποχής, ο εικοσάχρονος Αλεχάντρο θα γνωρίσει τον Ενρίκε Λιν, τη Στέλλα Ντίαζ, τον Νικάνορ Πάρα και άλλους πολλά υποσχόμενους αλλά άγνωστους ακόμα νεαρούς συγγραφείς, που στη συνέχεια θα γίνουν οι Μεγάλοι της μοντέρνας λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας. Βυθισμένοι σ’ έναν κόσμο ποιητικού πειραματισμού, θα ζήσουν όλοι μαζί, όπως λίγοι αποτόλμησαν στο παρελθόν: αισθησιακά, αυθεντικά, με τρέλα και πλήρη ελευθερία.

Ελάχιστοι από τους διαβόητους cult δημιουργούς του παρελθόντος στάθηκαν αρκετά τυχεροί ώστε να καταφέρουν να επανεφεύρουν τον εαυτό τους ή έστω να επιβιώσουν καλλιτεχνικά στην εποχή μας, ειδικά εκείνοι που μεσουράνησαν στα πειραγμένα και υπό την επήρεια ’70s. Ο 88χρονος πλέον, Χιλιανός Αλεχάντρο Χοδορόφσκι αποτελεί μάλλον τη θριαμβευτική εξαίρεση, επιστρέφοντας το 2013, 23 ολόκληρα χρόνια μετά την τελευταία του σκηνοθετική απόπειρα, με τον «Χορό της Πραγματικότητας», την ταινία με την οποία θα ξεκινούσε να ξετυλίγει το νήμα μιας άκρως ιδιοσυγκρασιακής αυτοβιογραφικής εποποιίας.

poesia5-bgct

Ηδη με εκείνο το φιλμ, ο Χοδορόφσκι είχε δώσει το στίγμα αυτής της απρόσμενης επιστροφής στα κινηματογραφικά πράγματα: η ολική επαναφορά του πίσω και μπροστά από τις κάμερες (όπου υποδύεται –ποιον άλλον;– τον εαυτό του, που έρχεται να συνδιαλεχθεί με τις νεότερες εκδοχές του!) δεν αποτελεί μια φετιχιστική προσπάθεια να ανακαλέσει το ένδοξο παρελθόν, πασχίζοντας απλά να αναπαράγει κάτι από τις άλλοτε αφελείς, άλλοτε συναρπαστικές, αλλά πάντοτε ευρηματικές και εξωφρενικές ιδέες που συνέθεταν τις πιο διάσημες ταινίες του όπως τα «El Topo» και «The Holy Mountain», σαφή προϊόντα της εποχής τους και των ψυχεδελικών πειραματισμών και φιλοσοφικών αναζητήσεων του σκηνοθέτη.

Μακριά από τις συμβάσεις μιας συνηθισμένης βιογραφίας, τόσο το «Ποίηση Χωρίς Τέλος» όσο και ο προκάτοχός του (τα δύο πρώτα μέρη μιας προγραμματισμένης πενταλογίας) μοιάζουν με μια ερωτική επιστολή στο παρελθόν του ίδιου του δημιουργού τους, ιδωμένη όμως όχι ως μια ναρκισσευόμενη ανάγκη επανεκτίμησης του έργου του, αλλά σαν μια συμφιλίωση με όλα εκείνα που τον διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και καλλιτέχνη (ποιητή, συγγραφέα, σκηνοθέτη, σεναριογράφο κόμικ, μυστικιστή και γνώστη των ταρώ, μεταξύ άλλων), ενώ την ίδια στιγμή λειτουργούν ως το απαύγασμα όλων των δημιουργικών εμμονών που σημάδεψαν τη φιλμογραφία του και ως συμπυκνωμένη έκφραση της φιλοσοφίας του για τη ζωή.

poesia1-bgct

Ενώ ο «Χορός της Πραγματικότητας» ξεδίπλωνε τα παιδικά χρόνια του πιτσιρικά Χοδορόφσκι στους δρόμους της Τοπκαπίγια, μιας μικρής παραλιακής πόλης στην άκρη της χιλιανής ερήμου, κάτω από τη σκιά του αυταρχικού πατέρα του και της υπερπροστατευτικής μητέρας του, το «Ποίηση Χωρίς Τέλος» τον βρίσκει πια έφηβο στο Σαντιάγο, όπου θα ανακαλύψει την ποίηση μέσα από τα γραπτά του Λόρκα και θα αποφασίσει να την υπηρετήσει πάση θυσία – ακόμα κι αν, όπως τον προειδοποιεί ο πατέρας του, κινδυνεύει να γίνει αδελφή. Ταυτόχρονα, θα έρθει σε επαφή με την υπό αναβρασμό underground καλλιτεχνική κοινότητα της πρωτεύουσας, θα αναζητήσει τη μούσα του, αλλά και τον εαυτό του, κάτι που θα τον φέρει σε ρήξη με τις επιθυμίες του πατέρα του και της συντηρητικής οικογένειάς του.

Λιγότερο ένα biopic βασισμένο σε αληθινά γεγονότα και περισσότερο ένα μαγευτικό όσο και κατακερματισμένο ημερολόγιο (ο ίδιος το αποκαλεί ψυχομαγεία, ένα είδος οικογενειακής ψυχοθεραπείας μέσω της τέχνης, μια που όλη του σχεδόν η οικογένεια συμμετέχει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στη ταινία, με δύο από τους γιους του να υποδύονται τον πατέρα του και τον ίδιο σε νεαρή ηλικία!), το «Ποίηση Χωρίς Τέλος» αναπλάθει το παρελθόν του Χοδορόφσκι χωρίς έγνοια για οποιαδήποτε αληθοφάνεια, αλλά με το πνεύμα του σουρεαλισμού και του μαγικού ρεαλισμού για το οποίο έγινε διάσημος να παραμένει ολοζώντανο και την Ιστορία (προσωπική και συλλογική) να διαθλάται μέσα από τον παραμορφωτικό φακό που δημιουργούν οι ατέλειες της μνήμης, ο χρόνος που περνά και η sui generis ματιά του σκηνοθέτη.

Κάπως έτσι, ο Χοδορόφσκι φιλοτεχνεί την ενηλικίωσή του και την αφύπνισή του, καλλιτεχνική και σεξουαλική, σαν ένα αναρχικό ποίημα απ’ όπου περνούν όλες οι αγαπημένες του εμμονές, από τους κλόουν και τους λοιπούς τσιρκολάνους μέχρι την οπερατική μητρική φιγούρα, τους θλιμμένους νάνους, τα πληθωρικά θηλυκά, τις φελινικές επιρροές και τα ταρώ (δίνοντάς μας έτσι μερικές φευγάτες ερμηνείες για τη γένεση μερικών από τις πιο εμβληματικές εικόνες της φιλμογραφίας του), και μετατρέπει εμβληματικές προσωπικότητες από την αβάν γκαρντ σκηνή της εποχής σε εκκεντρικές φιγούρες που μοιάζουν βγαλμένες από κόμικ.

poesia2-bgct

Και όπως πάντα, καταφέρνει να μετατρέψει τα πενιχρά μέσα που έχει στη διάθεση του (η ταινία δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό χάρη σε crowdfunding) σε προτέρημα, ωθούμενος όπως πάντα από το ατίθασο, αδάμαστο πνεύμα του και τις χιλιάδες ιδέες που ξεπηδούν από μέσα του: κάποιες ιδιοφυείς, κάποιες προφανείς, όλες τους ωστόσο αποτέλεσμα αυθεντικής έμπνευσης και ειλικρινούς τρέλας: χάρτινες προσόψεις κτηρίων και χαρτονένια τρένα μετακινούνται μπροστά στα μάτια μας, μαυροντυμένες φιγούρες αρπάζουν αντικείμενα από τα χέρια των ηρώων και μετατοπίζουν σκηνικά, σκελετοί και δαίμονες παρελαύνουν σε φαντασμαγορικές καρναβαλικές εκρήξεις.

Ομως δίπλα στην οικεία στους γνώστες του έργου του Χοδορόφσκι οργιαστική εικονογραφία και στα μύρια σουρεαλιστικά ευρήματα, κρύβεται παράλληλα μια πρωτοφανής τρυφερότητα και συγκίνηση που κορυφώνεται σε ένα φινάλε το οποίο θα σημάνει την οριστική απελευθέρωση του ήρωα-alter ego του σκηνοθέτη από τα δεσμά και τους περιορισμούς του οικογενειακού του περιβάλλοντος, μετατρέποντας το φιλμ σε αυτό που πραγματικά είναι: ένας ύμνος στην αέναη αναζήτηση προσωπικής φωνής και μια ταινία για την ποίηση – όχι όμως γι’ αυτή που απαγγέλει αυτοσχεδιάζοντας ο νεαρός Χοδορόφσκι, αλλά γι’ αυτήν που αποτελεί στάση ζωής και την ίδια την ουσία της.

http://flix.gr/cinema/poesia-sin-fin-review.html

poesia-1117696591706157

Ο Αλεχάντρο Χοδορόφσκι (Alejandro Jodorowsky) είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης, συνθέτης, μίμος, σεναριογράφος κόμικς, ερμηνευτής του Ταρώ και ψυχοθεραπευτής. Είναι κυρίως γνωστός για τις σουρρεαλιστικές του ταινίες. Γεννήθηκε στην Τοκοπίλλα της Χιλής στις 17 Φεβρουαρίου, 1929 από εβραίους γονείς ρωσικής καταγωγής.

Το 1962 μαζί με τον Ρόλαντ Τόπορ και τον Φερνάντο Αρραμπάλ δημιούργησε το Κίνημα Πανικού. Έχει συνεργαστεί επίσης με άλλους διάσημους καλλιτέχνες όπως Μαρσέλ Μαρσώ, Μωρίς Σεβαλιέ, Χ.Ρ. Γκάιγκερ και Ζάν Γκιρώ (Mœbius). Ο Τζον Λένον ήταν θαυμαστής της δουλειάς του και τον βοήθησε να βρει χρηματοδότες για τις ταινίες του στις ΗΠΑ. Άρχισε την κινηματογραφική του σταδιοδρομία στο Μεξικό με την ταινία Ο Τυφλοπόντικας (El Topo, 1970) και Το Ιερό βουνό (La montaña sagrada, 1973). Η πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους Φάντο και Λίζ (Fando y Lis, 1967), έμεινε στην ιστορία για τις ταραχές που προκάλεσε η πρεμιέρα της στο φεστιβάλ ταινιών του Ακαπούλκο. Το 2000, κέρδισε το Jack Smith Lifetime Achievement Award στο Underground Film Festival του Σικάγο, όπου και προβλήθηκαν όλες οι ταινίες του. Έχει γυρίσει όλες σχεδόν τις ταινίες του στο Μεξικό.

poesia-1108155-poesia-sin-fin-5

Φιλμογραφία

Les Têtes interverties (1957)

Φάντο και Λιζ (Fando y Lis, 1967)

Ο Τυφλοπόντικας (El Topo, 1970)

Το Ιερό Βουνό (La montaña sagrada, 1973)

Ο Χαυλιόδοντας (Tusk, 1980)

Το Άγιο Αίμα (Santa Sangre, (1989)

Ο Κλέφτης του Ουράνιου Τόξου (The Rainbow Thief, 1990)

Ο χορός της πραγματικότητας (La danza de la realidad, 2013)

Ποίηση Χωρίς Τέλος (Poesía sin fin, 2016)

poesia-1108154-psf2-a

Βιβλιογραφία

Τα κανιβαλλικά άγχη του τίποτα (Las ansias carnívoras de la nada, 1991)

Εκεί που τα πουλιά τραγουδάνε καλύτερα (Donde mejor canta un pájaro, 1994)

Ο μικρός της μαύρης Πέμπτης (El niño del jueves negro, 1999)

Η Αλμπίνα και το ανθρωπόσκυλο (Albina y los hombres-perro, 2000)

Ο χορός της πραγματικότητας (La danza de la realidad, 2001)

Ο παπαγάλος των εφτά γλωσσών (El loro de las siete lenguas, 2001)

Ο δρόμος του Ταρώ (La vía del tarot, 2004)

Ο Δάσκαλος και οι Μάγοι (El Maestro y las Magas, 2006)

poesia-1117696591706157

Στο ψυχομαγικό σύμπαν του Αλεχάνδρο Χοδορόφσκι

Της Ιφιγένειας Καλαντζή Δρόμος της Αριστεράς Δημοσίευση: Φύλλο 340 – 30/12/2016

Με το φετινό έργο Ποίηση χωρίς τέλος ολοκληρώνει το βιογραφικό κινηματογραφικό του δίπτυχο

Πολυσχιδής καλλιτέχνης ο 88χρονος σήμερα Χιλιανός σουρεαλιστής Αλεχάνδρο Χοδορόφσκι έχει υπάρξει ποιητής, μίμος, μαριονετίστας, κλόουν, αλλά και σεναριογράφος γνωστών κόμικς, όπως οι Μεταβαρώνοι, ενώ έχει αποσιωπηθεί ότι τα περίφημα φωτόσπαθα στον Πόλεμο των ΄Αστρων (1977) ήταν δικής του έμπνευσης, από το 1974, για μια φιλόδοξη υπερπαραγωγή επιστημονικής φαντασίας, που δεν πραγματοποιήθηκε.

Στο «ψυχομαγικό» όπως το χαρακτηρίζει σινεμά του, ανάμεσα στο σπλάτερ γκροτέσκο και στο μυστικισμό, οι ταινίες του διακατέχονται από τη μπαρόκ ψυχεδέλεια του ’70, με το αριστουργηματικό Santa Sangre/1989, να αναδεικνύει ψυχαναλυτικά μέσα από συμβολισμούς λατινοαμερικάνικου θρησκευτικού φανατισμού το αδιέξοδο ενός ήρωα-δολοφόνου. Μετά από πολύχρονη απουσία, επέστρεψε με ένα βιογραφικό κινηματογραφικό δίπτυχο, τον Χορό της Πραγματικότητας/2013, για την οδύσσεια του αυταρχικού και κυνηγημένου κομμουνιστή πατέρα του, που ολοκληρώνεται με το φετινόΠοίηση χωρίς τέλος, για τα νεανικά βήματα της στροφής του στο σουρεαλισμό, το ρηξικέλευθο ευρωπαϊκό κίνημα του 1920, χαοτικό σχόλιο ενάντια στην υποκρισία της μπουρζουαζίας και της θρησκείας, που αποθέωσε τη φαντασία στη ζωγραφική και στη λογοτεχνία και προσέγγισε απεικονιστικά το νεότευκτο φροϋδικό υποσυνείδητο. Στο σινεμά, την κατεξοχήν τέχνη που επιτρέπει πειραματισμούς αιχμαλωτίζοντας τον αληθινό κόσμο με ονειρικό τρόπο, ο σουρεαλισμός αναπτύχθηκε με χρήση συμβολισμών για το παράλογο, συχνά συγκαλύπτοντας πολιτικούς στοχασμούς, ιδίως στα λατινοαμερικάνικα ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Μέσα από πολυποίκιλες όψεις του θεάματος, κουκλοθέατρο, παντομίμα, καμπαρέ και λυρική ερμηνεία, ο Χοδορόφσκι επιχειρεί να αφηγηθεί βιογραφικά του στιγμιότυπα. Στα χνάρια του πρωτότυπου σουρεαλιστικού σινεμά του Φεντερίκο Φελίνι, όπου επανεπινοούνται αυτοβιογραφικά στοιχεία και εμμονές, με νοσταλγικές αναφορές στην παιδική ηλικία, μέσα από το μαγικό κόσμο του τσίρκου, με την ψυχαναλυτική διάσταση των ονείρων και καρικατουρίστικους χαρακτήρες, ο Χοδορόφσκι μας ξεναγεί στη γενέτειρά του, αναπολώντας τη μαγεία της παιδικής ηλικίας. Πάνω στο μώβ καραβάκι του Αχέροντα, ο σκηνοθέτης απαθανατίζει μαγικά τον ηλικιωμένο πλέον εαυτό του, πίσω από τον μικρό Αλεχανδρίτο, τον νεαρό εαυτό του στην προηγούμενη ταινία, ενώ οι παιδικές αναμνήσεις, που έκαναν την παιδική γειτονιά  να φαντάζει παραμυθένια, με παλ χρωματισμούς ζαχαρωτών, χάνονται στηνΠοίηση χωρίς τέλος, όταν ο ήρωας μεγαλώνει, με τις προσόψεις του δρόμου και το μαγαζί των γονιών του να απεικονίζονται μέσα από κολλημένες ασπρόμαυρες φωτοτυπίες σαν ταπετσαρία. Επιμένοντας να γίνει ποιητής, σε πείσμα του βάναυσου πατέρα που τον θέλει γιατρό, ο ήρωας απομακρύνεται από την εβραϊκή οικογένειά του, βρίσκοντας καταφύγιο στο γεμάτο κλόουν και νάνους σπίτι μιας γλύπτριας, εκκολαπτήριο καλλιτεχνικής αβάν γκαρντ και ανδρώνεται στον μποέμ περίγυρο του Σαντιάγκο, τέλη του ’40, ανακαλύπτοντας τους εγχώριους σουρεαλιστές, σε ρήξη με την ποίηση του Νερούδα, που οργανώνουν ντανταϊστικά δρώμενα, επιχειρώντας να διασχίσουν την πόλη σε ευθεία, δρασκελίζοντας κάθε εμπόδιο. Στο καλλιτεχνικό στέκι Ίρις, ο 20χρονος Αλεχάνδρο γνωρίζει και ερωτεύεται την φλογερή ποιήτρια Στέλλα Ντίαζ, μια πληθωρική θηλυκή παρουσία, με κατακκόκινα μαλλιά και πρώιμη πανκ αμφίεση, με την αισθησιακή σοπράνο Πάμελα Φλόρες στο ρόλο, που ενσαρκώνει καθόλου τυχαία και τη μητέρα του.

Ως άλλος Φελίνι, ο Χοδορόφσκι χρησιμοποιεί αισθησιακές ογκώδεις γυναικείες σιλουέτες, κόντρα στα καθιερωμένα πρότυπα, ενώ η ξαπλωμένη Στέλλα που κοιτιέται φιλήδονα γυμνή στον καθρέφτη, με τα ζουμερά της οπίσθια σε πρώτο πλάνο, ανακαλεί την αναγεννησιακή εικονογραφία με τις Αφροδίτες. Ανάμεσα στην ένταση των βιωματικών αναμνήσεων και στο φανταστικό, ο σκηνοθέτης μαριονετίστας κατασκευάζει πρόσωπα στις κούκλες, ίδια με των ηθοποιών. Οι εκτός κάδρου στίχοι, σοφά αποφθέγματα του ποιητή, προχωράνε χρονολογικά την ποιητική αφηγηματική ροή, μέχρι την κατάληψη εξουσίας από τον δικτάτορα Ιμπάνιεθ, λίγο πριν ο ήρωας αναχωρήσει για το Παρίσι, αρχές του ’50.

Η κωμική διάσταση της ομιλίας της μητέρας, με φωνή λυρικής αοιδού, εμποτίζει και τη νέα ταινία με οπερετική μελοδραματικότητα, δημιουργώντας μαζί με τις αλλόκοτες φυσιογνωμίες και τους αντιθετικούς χρωματισμούς, σε σκηνογραφικές λεπτομέρειες και κοστούμια, ένα πλουμιστό συνονθύλευμα, με εικόνες από τον κόσμο του τσίρκου και τη λατινοαμερικάνικη εικονογραφία. Στην απίθανη καρναβαλίστικη πομπή στους δρόμους της πόλης, η συμβολική μορφή του αγνού Ποιητή, ως λευκοντυμένου Πιερότου με φτερά αγγέλου, μεταφέρεται στα χέρια, πάνω από μια λαοθάλασσα από κατακόκκινους διαβόλους και μαυρόασπρους σκελετούς.

Κλείνοντας τους λογαριασμούς του, ο Χοδορόφσκι μας αποχαιρετάει μαζί με τη γενιά σουρεαλιστών που χάνεται, επιχειρώντας, εκτός από μια αναπόληση στη νεότητά του, και μια νοητή, ψυχοσωματική συμφιλίωση με τον πατέρα του, καθώς και στις δύο ταινίες η καταπιεστική πατρική φιγούρα ενσαρκώνεται απ’ τον μεγάλο γιο του Μπρόντις, ενώ τον ίδιο τον σκηνοθέτη υποδύεται στη νεότητά του ο μικρότερος γιος Άδαν, συνθέτης της μουσικής της ταινίας. Για τον Χοδορόφσκι το σινεμά δεν αποτελεί μόνο οικογενειακή υπόθεση, αλλά πρωτίστως ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Βασισμένος στις σουρεαλιστικές καρναβαλίστικες παραδόσεις, κάτω από τη βία της αποικιοκρατίας και του καθολικισμού, ο Χοδορόφσκι καθιερώνει την Περφόρμανς στο σινεμά, αντλώντας κωμικοτραγικά στοιχεία από τον κόσμο του τσίρκου, όπως και ο Τσάρλι Τσάπλιν, για να αναδείξει μέσα από το γκροτέσκο την «παράλογη πράξη που είναι η ζωή», γιατί «πρέπει να μάθεις να γελάς με ΌΛΑ».

Ακριβώς επειδή «Η ποίηση σαν σκιά αετού πετά και χάνεται», αφηρημένες έννοιες όπως ζωή, έρωτας, ματαιότητα, τέχνη και θάνατος αναδύονται μέσα από αυτόνομες εικόνες-σύμβολα ενός συναισθηματικού φαντασιακού, με κομβική την κύκνεια ρήση του «Ποίηση είναι να μαθαίνεις να πεθαίνεις με χαρά».

 * Η Ιφιγένεια Καλαντζή είναι θεωρητικός-κριτικός κινηματογράφου

ifigenia.kalantzi@gmail.com

http://www.e-dromos.gr/sto-psyxomagiko-sympan-tou-alehadro-hodorofski/

JEAN COCTEAU smclt

Ο Κινηματογράφος της Ποίησης

Από την Βασιλική Μαμαλούκου Νόστιμον Ήμαρ 19/01/2017

«Το βάθος αναπνέει στην επιφάνεια» Ζαν Κοκτώ

Mε αφορμή την επιτυχημένη προβολή στις ελληνικές αίθουσες δύο σινε-ποιημάτων, της νέας αυτοβιογραφικής ταινίας του Αλεχάντρο Χοδορόφσκι “Ποίηση χωρίς τέλος” και της πολυσυζητημένης του Τζιμ Τζάρμους “Paterson”, ανακαλώ από τα σκοτεινά βάθη των εφηβικών μου αναγνωσμάτων στην ολόφωτη επιφάνεια του σήμερα, το βιβλίο “Κινηματογράφος της Ποίησης”, του Ζαν Κοκτώ, ένα μικρό μαύρο βιβλιαράκι από τη βιβλιοθήκη της μητέρας μου, Μαρίας, στην οποία οφείλω (και της αποτίω με αυτό το κείμενο την ευγνωμοσύνη μου) τη μεγάλη μου αγάπη προς τη γραφή και την ανάγνωση και ειδικά την ποίηση. Όταν αργότερα έμελλε να ασχοληθώ επαγγελματικά και με τον κινηματογράφο, όραμα ζωής έγινε η μαγική έβδομη τέχνη να γίνει όχημα μιας ποιητικής περιπλάνησης, όπως ακριβώς έγινε για τους δύο μεγάλους δημιουργούς – σκηνοθέτες – ποιητές, τον Χοδορόφσκι και τον Τζάρμους.

Η κινηματογραφία, όπως την αντιλαμβανόταν και παραδέχεται στο βιβλίο, ο αυθάδης για την εποχή του Κοκτώ, ο πρώτος μεγάλος ποιητής που έδειξε ενδιαφέρον για τις κινηματογραφικές ταινίες σαν ένα μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης, αποτελεί ένα δυναμικό όπλο για την προβολή της σκέψης ακόμη και για ένα πλήθος που παρουσιάζεται απρόθυμο να την αποδεχθεί. «Εμείς οι άνθρωποι τείνουμε να ξεχνάμε πως καθώς μεγαλώνουμε το σύστημά μας δηλαδή ο δημιουργικός μας μηχανισμός αναπόφευκτα υφίσταται ενοχλήσεις που καθιστούν την λειτουργία του πιο δύσκολη. Κερδίζουμε όλο και περισσότερο σκοτάδι που το παρερμηνεύουμε ως σοφία».

Την ίδια αγωνία έχει ο αισιόδοξος Χοδορόφσκι στην ταινία του: οι πραγματικοί ποιητές όταν βρίσκουν εμπόδια πρέπει να συνεχίζουν να περπατάνε μπροστά σε ευθεία γραμμή… Να αντιμετωπίζουν τον φόβο τους. Να συγχωρούν. Να χωράνε στην καρδιά τους όλο τον κόσμο. Ο Τζάρμους πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα με την ταινία του: τα βάζει με τον ίδιο τον χρόνο, την τέταρτη διάσταση που μαθαίνουμε ότι υπάρχει μεγαλώνοντας, μετά τo ύψος, το πλάτος και το βάθος, τρεις μετρήσιμες διαστάσεις, που σαν παιδιά μας μαθαίνουν ότι χαρακτηρίζουν την ύπαρξή μας όπως ακριβώς δίνουν σχήμα σε ένα κουτί παπουτσιών, όπως μας προιδεάζει ο Τζαρμους σ’ενα promo teaser.

Μεγαλώνοντας, «δεν υπάρχουν πια θεατές, έχουν γίνει όλοι κριτές, ένα ατομικιστικό πλήθος, ένα πλήθος ακατάλληλο για τη συλλογική ύπνωση, χωρίς την οποία το θέαμα χάνει την αξία του» (Ζαν Κοκτώ). Εκεί η ποίηση βρίσκει τον πιο πολύτιμο ρόλο της. Αν δεν θέλεις να μιλήσεις με εικόνες, τότε υπάρχει πάντα και η ποίηση. Η ποίηση χωρίς τέλος του Χοδορόφσκι που μεταμορφώνει την χρυσαλίδα σε πεταλούδα απελευθερώνοντας τη σκέψη από τα δεσμά της νεότητας και σε παράλληλο δρόμο η ποίηση του Τζάρμους μέσα από τον Paterson, που μετουσιώνει τους επάλληλους κύκλους της ρουτίνας σε λέξεις που ταιριάζουν μεταξύ τους αρμονικά και το απειλητικό τικ-τακ του χρόνου σε μαγεία και ουσία, φωτογραφίζοντας την φευγαλέα αίσθηση του χρόνου που περνάει.

Τα σινε-ποιήματα των Χοδορόφσκι και Τζάρμους δεν υπακούνε το κοινό, το οποίο δεν φαίνεται συχνά να γνωρίζει τι θέλει, αλλά το αναγκάζουν να ακολουθεί τον ρυθμό τους δημιουργώντας μια νέα – σινεφιλία. Σιγά – σιγά η νόσος της βλακείας – όρος του Κοκτώ – θα εξασθενεί και σε μερικές περιπτώσεις ίσως να θεραπευθεί εντελώς. Χάρη σε μερικές εταιρείες που τολμάνε να κάνουν αυτές τις επιλογές κόντρα στην αποικιοκρατία του εμπορικού, ομογενοποιημένου κινηματογράφου.

«Ο θεατής έτσι πρέπει να πλησιάζει την τέχνη όπως πλησιάζει κανείς ένα τοπίο. Ένα τοπίο δεν απαιτεί από τον θεατή την «κατανόηση» του, την απόδοση του μιας σημασίας, τις ανησυχίες και τις συμπάθειες του· απαιτεί, μάλλον, την απουσία του, ζητάει απ΄αυτόν να μην του προσθέσει τίποτα. Η οραματική διάθεση των πραγμάτων, για να μιλήσει κανείς επακριβώς, συνεπάγεται την ικανότητα εκ μέρους του θεατή να ξεχνάει τον εαυτό του: ένα αντικείμενο άξιο να κοιταχτεί μ’ αυτόν τον τρόπο είναι ένα αντικείμενο που, στην πραγματικότητα, εκμηδενίζει αυτόν που το συλλαμβάνει». Σούζαν Σόνταγκ

Η «Ποίηση χωρίς τέλος» κυκλοφορεί στις αίθουσες από την Weird Wave και το «Paterson» από την Ama Films. Μη τις χάσετε!

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 14.1.2017

http://www.nostimonimar.gr/o-kinimatografos-tis-piisis/

ΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΤΕΛΟΣ – Poesia Sin Fin Full HD Greek Trailer

Βρισκόμαστε στο Σαντιάγο της Χιλής. Τη δεκαετία του ’40 και του ’50 ο «Αλεχαντρίτο» Χοδορόφσκι αποφασίζει να γίνει ποιητής, ενάντια στη θέληση της οικογένειάς του. Μπαίνοντας στους κύκλους της καλλιτεχνικής αβάν γκαρντ της εποχής, ο εικοσάχρονος Αλεχάντρο θα γνωρίσει τον Ενρίκε Λιν, τη Στέλλα Ντίαζ, τον Νικάνορ Πάρρα και άλλους πολλά υποσχόμενους αλλά άγνωστους ακόμα νεαρούς συγγραφείς, που στη συνέχεια θα γίνουν οι Μεγάλοι της μοντέρνας λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας. Βυθισμένοι σ’ έναν κόσμο ποιητικού πειραματισμού θα ζήσουν όλοι μαζί, όπως λίγοι αποτόλμησαν στο παρελθόν: αισθησιακά, αυθεντικά, με τρέλα και πλήρη ελευθερία. 29 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ στους κινηματογράφους από τη #WEIRDWAVE

Μέσα από τον αυτοβιογραφικό του φακό, ο Αλεχάντρο Χοδορόφσκι, αφηγείται τα χρόνια της νιότης του στη Χιλή, μία περίοδος απελευθέρωσης από τους κοινωνικούς και οικογενειακούς περιορισμούς και ένταξης στο μποέμ καλλιτεχνικό κύκλο της εποχής. Η ταινία λειτουργεί ως ένα αφιέρωμα στην καλλιτεχνική κληρονομιά της Χιλής, αλλά και ως μια ωδή στην αναζήτηση για την ομορφιά και την εσωτερική αλήθεια, ως παγκόσμια δύναμη ικανή να αλλάξει τη ζωή του ανθρώπου, με την υπογραφή ενός καλλιτέχνη που έχει αφιερώσει τη ζωή και την καριέρα του στην πνευματική και καλλιτεχνική ευαισθητοποίηση.

https://www.youtube.com/watch?v=X1lxn0jSTkU

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *