Να δημιουργήσουμε δύο, τρία, πολυάριθμα Βιετνάμ… Aυτό είναι το σύνθημα!

che speech bgct

του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα* Δρόμος της Αριστεράς 15.10.2017

Είναι η ώρα των μαγκαλιών και δεν πρέπει να βλέπουμε άλλο απ’ το φως

– Χοσέ Μαρτί

Είκοσι ένα χρόνια κύλησαν απ’ τον τερματισμό του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου και πολλά δημοσιεύματα, σε πολλές γλώσσες, γιορτάζουν το γεγονός που συμβολίζεται από την ήττα της Ιαπωνίας. Μια ατμόσφαιρα φαινομενικής αισιοδοξίας βασιλεύει στους διάφορους τομείς, στα διαφορετικά στρατόπεδα που χωρίζουν τον κόσμο.

Είκοσι ένα χρόνια δίχως παγκόσμιο πόλεμο, σ’ αυτούς τους καιρούς με τις μεγάλες διαμάχες, τις βίαιες συγκρούσεις και τις απότομες αλλαγές, είναι ένα διάστημα που φαίνεται πολύ μεγάλο. Εάν όμως λάβουμε υπόψη κάποιες συνιστώσες αυτής της ειρήνης (τη φτώχεια, την εξαθλίωση, την ολοένα και μεγαλύτερη εκμετάλλευση τεράστιων περιοχών του κόσμου), θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν είναι μια πραγματική ειρήνη.

Αυτές οι σημειώσεις δεν έχουν την αξίωση να δώσουν το ιστορικό των διάφορων συγκρούσεων με τοπικό χαρακτήρα, που ακολούθησαν μετά την παράδοση της Ιαπωνίας. Και ούτε θα επιχειρήσουμε να κάνουμε τον οδυνηρό και πάντα αυξανόμενο απολογισμό των εμφύλιων σπαραγμών που έχουν γίνει σ’ αυτά τα χρόνια της υποτιθέμενης ειρήνης. Μας φτάνει να αντιτάξουμε σ’ αυτή την υπέρμετρη αισιοδοξία τα παραδείγματα του πολέμου της Κορέας και του Βιετνάμ.

Ο πόλεμος της Κορέας

Στον πρώτο απ’ αυτούς, μετά από χρόνια άγριας πάλης, το βόρειο τμήμα της χώρας έγινε αντικείμενο της πιο φοβερής καταστροφής στα χρονικά του σύγχρονου πολέμου. Ανασκαμμένο απ’ τις βόμβες, δίχως εργοστάσια, δίχως σχολεία και νοσοκομεία. Δίχως καμία προστασία για δέκα εκατομμύρια κάτοικους.

Στον πόλεμο της Κορέας επενέβησαν δεκάδες χώρες κάτω απ’ την απατηλή σημαία των Ηνωμένων Εθνών και με τη στρατιωτική καθοδήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με τη μαζική συμμετοχή Αμερικάνων στρατιωτών και τη χρησιμοποίηση του νοτιοκορεάτικου πληθυσμού, που είχε επιστρατευθεί σαν κρέας για τα κανόνια.

Στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο στρατός και ο λαός της Κορέας και οι εθελοντές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας ανεφοδιάζονταν και είχαν μια συμπαράσταση από τη σοβιετική στρατιωτική μηχανή. Απ’ την αμερικάνικη πλευρά, δοκιμάστηκαν κάθε είδους όπλα καταστροφής: αν και είχαν αποκλειστεί τα θερμοπυρηνικά όπλα, χρησιμοποιήθηκαν σε περιορισμένη κλίμακα τα βακτηριολογικά και χημικά όπλα.

Στο Βιετνάμ, οι πατριωτικές δυνάμεις πολέμησαν σχεδόν χωρίς καμία διακοπή ενάντια σε τρεις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις: Ενάντια στην Ιαπωνία, που η ισχύς της έμελλε να υποστεί μια κάθετη πτώση μετά τις βόμβες της Χιροσίμας και του Ναγκασάκι. Ενάντια στη Γαλλία, που ξαναπήρε από τούτη τη νικημένη χώρα τις ινδοκινεζικές αποικίες της και αγνόησε τις υποσχέσεις που είχε δώσει στις δύσκολες στιγμές. Κι ενάντια στις Ηνωμένες Πολιτείες σ’ αυτή την τελευταία φάση του αγώνα.

Σ’ όλες τις ηπείρους υπήρχαν περιορισμένες συγκρούσεις, ενώ στην αμερικάνικη ήπειρο δεν είχαν σημειωθεί ακόμη για αρκετό καιρό παρά μόνο απόπειρες απελευθερωτικής πάλης και πραξικοπημάτων, ίσαμε τη στιγμή που η Κουβανέζικη Επανάσταση σήμανε τη σάλπιγγα του συναγερμού για τη σημασία αυτής της περιοχής και προκάλεσε τη λύσσα των ιμπεριαλιστών, υποχρεώνοντάς την να υπερασπιστεί στην αρχή τις ακτές της στην Πλάγια Χιρόν, και κατοπινά με την Κρίση του Οκτώβρη.

Αυτό το τελευταίο επεισόδιο θα μπορούσε να προκαλέσει ένα πόλεμο με ανυπολόγιστες διαστάσεις, επειδή είχε φέρει αντιμέτωπους τους Αμερικάνους και τους Σοβιετικούς σχετικά με την Κούβα.

Η σύγκρουση στην Ινδοκίνα

Μα προφανώς η πιο μεγάλη εστία πολέμου βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα εδάφη της ινδοκινεζικής χερσονήσου και στις γειτονικές της χώρες. Το Λάος και το Βιετνάμ σπαράσσονται από εμφύλιους πόλεμους, που παύουν πια να είναι εμφύλιοι απ’ τη στιγμή που είναι παρών ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, με όλη του την ισχύ. Κι όλη η ζώνη γίνεται μια επικίνδυνη πυριτιδαποθήκη, έτοιμη να εκραγεί.

Στο Βιετνάμ, η σύγκρουση πήρε μια εξαιρετική οξύτητα. Δεν έχουμε την πρόθεση να δώσουμε την ιστορία αυτού του πολέμου. Θα περιοριστούμε μόνο σε μερικά σημεία αναφοράς.

Το 1954, μετά τη συντριπτική ήττα των Γάλλων στο Ντιεν Μπιεν Φου, υπεγράφησαν οι συμφωνίες της Γενεύης, που διαιρούσαν τη χώρα σε δύο ζώνες και όριζαν ότι θα γίνονταν εκλογές μέσα σε δεκαοχτώ μήνες, για να αποφασιστεί ποιος θα κυβερνούσε το Βιετνάμ και με ποιο τρόπο θα ξαναγινόταν η συνένωση της χώρας. Οι Αμερικάνοι δεν υπέγραψαν αυτό το έγγραφο και άρχισαν να ελίσσονται για ν’ αντικαταστήσουν το ανδρείκελο των Γάλλων, τον αυτοκράτορα Μπάο Ντάι, μ’ έναν άνθρωπο που να ανταποκρίνεται στις δικές τους προθέσεις. Ήταν ο Νγκο Ντινχ Ντιέμ, που όλος ο κόσμος ξέρει το τραγικό του τέλος – της στυμμένης λεμονόκουπας απ’ τον ιμπεριαλισμό.

CHE Getty Images 2658493 bg

Μια αισιοδοξία κυριάρχησε στο στρατόπεδο των λαϊκών δυνάμεων στους μήνες που ακολούθησαν την υπογραφή των συμφωνιών της Γενεύης. Στο νότιο τμήμα της χώρας είχαν αρχίσει να κατεδαφίζουν τις οχυρώσεις του πολέμου εναντίον των Γάλλων και όλοι περίμεναν την εφαρμογή της συνθήκης. Μα οι πατριώτες δεν άργησαν να καταλάβουν ότι δεν θα γίνονταν οι εκλογές, εκτός πια κι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ένιωθαν ότι μπορούσαν να επιβάλουν τη θέλησή τους στις κάλπες, πράγμα που ήταν αδύνατο να γίνει ακόμη κι αν κατέφευγαν σ’ όλες τις μορφές του δόλου, που αυτές ξέρουν τα μυστικά του.

Οι αγώνες συνεχίστηκαν ξανά στο νότιο τμήμα της χώρας κι έγιναν όλο και πιο έντονοι ως τη σημερινή στιγμή που ο αμερικάνικος στρατός αποτελείται από μισό εκατομμύριο περίπου εισβολείς, ενώ οι δυνάμεις των ανδρεικέλων μειώνονται και χάνουν ολωσδιόλου τη μαχητικότητά τους.

Είναι κοντά δυο χρόνια που οι Αμερικάνοι άρχισαν συστηματικά τους βομβαρδισμούς ενάντια στη Λαϊκή Δημοκρατία του Βιετνάμ, σε μια καινούργια προσπάθεια να λυγίσουν τη μαχητικότητα του Νότου και να επιβάλουν μια συνδιάσκεψη από μια θέση ισχύος. Στην αρχή, οι βομβαρδισμοί ήταν λίγο πολύ σποραδικοί και ξεκινούσαν απ’ τον ισχυρισμό ότι αποτελούσαν αντίποινα για υποτιθέμενες προκλήσεις των Βορείων. Σε συνέχεια, αυτοί οι βομβαρδισμοί αυξήθηκαν σε ένταση, έγιναν μεθοδικοί, ώσπου να μεταβληθούν, μέρα με τη μέρα, σ’ ένα τεράστιο κυνηγητό από μέρους των αεροπορικών μονάδων των Ηνωμένων Πολιτειών, με το σκοπό να καταστρέψουν κάθε ίχνος πολιτισμού στο βόρειο τμήμα της χώρας. Πρόκειται για ένα από τα θλιβερά επεισόδια της διαβόητης κλιμάκωσης.

Οι υλικοί στόχοι των γιάνκηδων έχουν επιτευχθεί στο μεγαλύτερο μέρος, παρά την αποφασιστική αντίσταση των αντιαεροπορικών μονάδων του Βιετνάμ, παρά τα 1.700 αεροπλάνα που έχουν καταρριφθεί και παρά τη βοήθεια του σοσιαλιστικού στρατοπέδου σε πολεμικό υλικό.

Λόγια ή έργα;

Υπάρχει μια οδυνηρή πραγματικότητα: το Βιετνάμ, το έθνος που ενσαρκώνει τις λαχτάρες και τις ελπίδες νίκης ενός ολόκληρου ξεχασμένου κόσμου, είναι τραγικά μόνο του. Αυτός ο λαός πρέπει να υποστεί όλα τα «επιτεύγματα» της βορειοαμερικάνικης τεχνικής, ανυπεράσπιστος στο Νότο, με περιορισμένες δυνατότητες άμυνας στο Βορρά, αλλά πάντα μόνος. Η αλληλεγγύη του προοδευτικού κόσμου για το λαό του Βιετνάμ μοιάζει με την πικρή ειρωνεία που σήμαινε η ενθάρρυνση του όχλου στους μονομάχους της ρωμαϊκής αρένας. Το πρόβλημα δεν είναι να ευχόμαστε την επιτυχία του θύματος της εισβολής, μα να μοιραστούμε την τύχη του, να είμαστε μαζί του στο θάνατο ή στη νίκη.

Αν θελήσουμε να αναλύσουμε τη μοναξιά του Βιετνάμ, θα μας πιάσει ένα άγχος για τούτη την άλογη στιγμή της ανθρωπότητας.

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός είναι ένοχος εισβολής. Τα εγκλήματά του είναι τεράστια και επεκτείνονται σ’ όλο τον κόσμο. Αυτό το ξέρουμε, κύριοι. Μα είναι ένοχοι εξίσου κι εκείνοι που, στην αποφασιστική στιγμή, δίστασαν να κάνουν το Βιετνάμ ένα απαραβίαστο μέρος του σοσιαλιστικού χώρου. Θα διέτρεχαν πράγματι τον κίνδυνο ενός πολέμου σε παγκόσμια κλίμακα, μα θα υποχρέωναν επίσης τους Αμερικάνους ιμπεριαλιστές να αποφασίσουν. Είναι ένοχοι εκείνοι που συνεχίζουν έναν πόλεμο με βρισιές και τρικλοποδιές, που τον άρχισαν από καιρό οι αντιπρόσωποι των δυο πιο μεγάλων δυνάμεων του σοσιαλιστικού στρατοπέδου.

Θέτουμε το πρόβλημα για να πετύχουμε μια τίμια απάντηση: το Βιετνάμ είναι ή δεν είναι απομονωμένο και επιδίδεται σε μια επικίνδυνη ισορροπία ανάμεσα στις δύο αντιπαρατιθέμενες δυνάμεις;

Τι μεγάλος που είναι αυτός ο λαός! Πόσο γενναίος και στωικός είναι! Και τι μάθημα που δίνει αυτός ο αγώνας σε όλο τον κόσμο!

Οι ΗΠΑ βουλιάζουν στο Βιετνάμ

Δεν θα μάθουμε πριν περάσει καιρός αν ο πρόεδρος Τζόνσον το σκεφτόταν σοβαρά να πραγματοποιήσει κάποιες αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για το λαό της χώρας του, για να αφαιρέσει την οξύτητα από τις ταξικές αντιθέσεις, που εκδηλώνονται με μια εκρηκτική δύναμη και ολοένα και πιο συχνά. Μα είναι βέβαιο ότι αυτές οι βελτιώσεις που αναγγέλθηκαν με τον πομπώδη τίτλο μιας πάλης για τη «μεγάλη κοινωνία» έπεσαν όλες στον καιάδα του Βιετνάμ.

Η πιο μεγάλη ιμπεριαλιστική δύναμη αισθάνεται μια αιμορραγία στους κόλπους της, που την προκαλεί μια μικρή και καθυστερημένη χώρα, και η μυθική οικονομία της αισθάνεται τις συνέπειες απ’ τη διεξαγωγή του πολέμου. Να σκοτώνεις έπαψε πια να είναι το πιο προσοδοφόρο εμπόριο των μονοπωλίων. Ό,τι διαθέτουν αυτοί οι υπέροχοι μαχητές, πέρα απ’ την αγάπη τους για την πατρίδα και για την κοινωνία τους και πέρα από το ανεξάντλητο θάρρος τους, είναι μόνο αμυντικά όπλα, κι αυτά σε μια περιορισμένη ποσότητα. Μα ο ιμπεριαλισμός βουλιάζει στο Βιετνάμ, δεν βρίσκει διέξοδο και αναζητεί απεγνωσμένα ένα δρόμο που να του επιτρέψει να αποφύγει αξιοπρεπώς τον κίνδυνο στον οποίο έχει εμπλακεί. Μα τα «Τέσσερα Σημεία» του Βορρά και τα «Πέντε Σημεία» του Νότου τον κρατάνε πιασμένο μέσα σε μια τανάλια και κάνουν ακόμα πιο αποφασιστική τη σύγκρουση.

Όλα φαίνεται να δείχνουν ότι η ειρήνη, αυτή η ασταθής ειρήνη, που της έδωσαν αυτό το όνομα αποκλειστικά και μόνο γιατί δεν σημειώθηκε καμία παγκόσμια σύρραξη, βρίσκεται πάλι σε κίνδυνο να γίνει θρύψαλα από τούτη την αμετάτρεπτη και απαράδεκτη πρωτοβουλία που πήραν οι Αμερικάνοι.

Να μη φοβόμαστε!

Και σε μας, στους εκμεταλλευόμενους του κόσμου, ποιος είναι ο ρόλος που μας ανήκει; Οι λαοί των τριών ηπείρων παρακολουθούν και διδάσκονται το μάθημά τους απ’ το Βιετνάμ. Επειδή οι ιμπεριαλιστές, με την απειλή του πολέμου, ασκούν έναν εκβιασμό πάνω σ’ όλη την ανθρωπότητα, η σωστή απάντηση είναι να μη φοβόμαστε τον πόλεμο. Η γενική τακτική των λαών πρέπει να είναι να επιτίθενται σκληρά και αδιάκοπα σε κάθε σημείο όπου παρουσιάζεται η σύγκρουση.

Μα, εκεί όπου έχει σπάσει αυτή η άθλια ειρήνη που υφιστάμεθα, ποιος πρέπει να είναι ο στόχος μας; Να απελευθερωθούμε πάση θυσία.

Το πανόραμα του κόσμου είναι σήμερα πολύπλοκο στο μέγιστο βαθμό. Ο στόχος της απελευθέρωσης αφορά ακόμη και χώρες της γηραιάς Ευρώπης, αρκετά ανεπτυγμένες για να αισθάνονται όλες τις αντιθέσεις του καπιταλισμού, μα τόσο αδύνατες που δεν μπορούν να ακολουθήσουν το δρόμο του ιμπεριαλισμού ή να εμπλακούν σ’ αυτόν. Εκεί οι αντιθέσεις θα φτάσουν, στα χρόνια που μας έρχονται, σ’ έναν εκρηκτικό βαθμό, μα τα προβλήματά τους –και, κατά συνέπεια, και η λύση τους– είναι διαφορετικά από τα προβλήματα των δικών μας εξαρτημένων και οικονομικά καθυστερημένων λαών.

Το κυριότερο πεδίο εκμετάλλευσης του ιμπεριαλισμού αγκαλιάζει τις τρεις καθυστερημένες ηπείρους: την Αμερική, την Ασία και την Αφρική. Η κάθε χώρα έχει τις ιδιομορφίες της, μα και η κάθε ήπειρος, στο σύνολό της, τις δικές της.

Η κατάσταση στην αμερικάνικη ήπειρο

Η Αμερική αποτελεί ένα σύνολο λίγο πολύ ομοιογενές και τα αμερικάνικα μονοπωλιακά κεφάλαια διατηρούν τα απόλυτα πρωτεία στο σύνολο των εδαφών της. Οι κυβερνήσεις-ανδρείκελα ή, στην καλύτερη περίπτωση, οι αδύνατες και φοβισμένες δεν μπορούν να αντιταχθούν στις διαταγές των γιάνκηδων αφεντικών. Οι Αμερικάνοι έχουν φτάσει σχεδόν στο τελευταίο όριο της πολιτικής και οικονομικής τους κυριαρχίας και δεν θα μπορούσαν πια να προχωρήσουν παραπέρα. Η οποιαδήποτε αλλαγή στην κατάσταση θα μπορούσε να μεταβληθεί σε μια κάμψη της πρωτοκαθεδρίας τους. Η πολιτική τους συνίσταται στο να διατηρήσουν αυτά που έχουν κερδίσει. Η γραμμή της δράσης τους περιορίζεται σήμερα στην κτηνώδη χρησιμοποίηση της βίας για την κατάπνιξη των απελευθερωτικών κινημάτων, όποια κι αν είναι αυτά.

Το σύνθημα «δεν θα επιτρέψουμε μια άλλη Κούβα» πάει να κρύψει τη δυνατότητά τους να διαπράττουν ατιμώρητα εισβολές, σαν κι αυτήν που έγινε ενάντια στη Δομινικανή Δημοκρατία, ή και προηγούμενα, με τη σφαγή του Παναμά και την καθαρή προειδοποίηση ότι τα στρατεύματα των γιάνκηδων είναι διατεθειμένα να επεμβαίνουν σε οποιοδήποτε σημείο της Αμερικής όπου διαταράσσεται η κατεστημένη τάξη, βάζοντας σε κίνδυνο τα αμερικάνικα συμφέροντα. Αυτή η πολιτική απολαμβάνει μια απόλυτη σχεδόν ατιμωρησία. Η Οργάνωση Αμερικανικών Κρατών, όσο ξεπεσμένη κι αν είναι, αποτελεί μια πολύ βολική μάσκα. Ο ΟΗΕ είναι τόσο αναποτελεσματικός, που πέφτει στα όρια του γελοίου και του τραγικού. Οι στρατοί όλων των χωρών της Αμερικής είναι έτοιμοι να επέμβουν – για να συντρίψουν τους λαούς της. Στην ουσία, έχει συγκροτηθεί η Διεθνής του εγκλήματος και της προδοσίας. Εξάλλου, οι εθνικές αστικές τάξεις δεν είναι πια διόλου ικανές να αντιταχθούν στον ιμπεριαλισμό –αν ήταν και καμιά φορά– και σήμερα είναι η οπισθοφυλακή του. Δεν υπάρχουν πια άλλες αλλαγές να γίνουν: ή σοσιαλιστική επανάσταση ή καρικατούρα της επανάστασης.

che latuff che bg

Η κατάσταση στην Ασία

Η Ασία είναι μια ήπειρος με χαρακτηριστικές ιδιομορφίες. Οι απελευθερωτικοί αγώνες ενάντια σε διάφορες ευρωπαϊκές αποικιοκρατικές δυνάμεις οδήγησαν στην εγκαθίδρυση λίγο πολύ προοδευτικών κυβερνήσεων, που η παραπέρα εξέλιξή τους ήταν, σε ορισμένες περιπτώσεις, το βάθεμα των πρώτων στόχων της εθνικής απελευθέρωσης και, σε άλλες, μια επιστροφή σε προϊμπεριαλιστικές θέσεις.

Από οικονομική πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν λίγα να χάσουν και πολλά να κερδίσουν στην Ασία. Οι αλλαγές τις διευκολύνουν. Αγωνίζονται για να εκτοπίσουν άλλες νεοαποικιακές δυνάμεις, για να διεισδύσουν σε καινούριες σφαίρες ενεργειών στον οικονομικό τομέα, κάποτε άμεσα και κάποτε χρησιμοποιώντας την Ιαπωνία.

Μα υπάρχουν ειδικές πολιτικές συνθήκες, προπάντων στην ινδοκινεζική χερσόνησο, οι οποίες προσδίδουν μια εξαιρετική σημασία στην Ασία και παίζουν έναν πολύ σπουδαίο ρόλο στην καθολική στρατηγική πολέμου του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Ο τελευταίος περισφίγγει την Κίνα μ’ έναν κλοιό, που περιλαμβάνει τουλάχιστον τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Φορμόζα, το Νότιο Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη.

Αυτή η διπλή κατάσταση, ένα τόσο σημαντικό στρατηγικό συμφέρον όπως είναι η στρατιωτική περικύκλωση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, απ’ τη μια μεριά, και η φιλοδοξία των αμερικάνικων κεφαλαίων να βρουν διέξοδο στις μεγάλες της αγορές, απ’ την άλλη, κάνουν την Ασία ένα από τα πιο εκρηκτικά μέρη του σημερινού κόσμου, παρά τη φαινομενική σταθερότητα που υπάρχει έξω από τη ζώνη του Βιετνάμ.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την Αφρική

Η Μέση Ανατολή, που ανήκει γεωγραφικά σ’ αυτή την ήπειρο μα με τις δικές της ξεχωριστές αντιφάσεις, βρίσκεται σε μεγάλο αναβρασμό, και δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι διαστάσεις θα πάρει ο ψυχρός πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ, που υποστηρίζεται απ’ τους ιμπεριαλιστές, και στις προοδευτικές χώρες της περιοχής. Είναι ένα ακόμη από τα ηφαίστεια που απειλούν τον κόσμο.

Η Αφρική προσφέρει τα γνωρίσματα ενός σχεδόν παρθένου εδάφους για τη νεοαποικιοκρατική εισβολή. Έγιναν αλλαγές που, ως ένα βαθμό, υποχρέωναν τις νεοαποικιοκρατικές δυνάμεις να ενδώσουν σ’ ό,τι αφορά τα παλιά απόλυτα προνόμιά τους. Μα όταν οι διαδικασίες εξελίσσονται αδιάκοπα, τότε την αποικιοκρατία τη διαδέχεται η νεοαποικιοκρατία, που οι συνέπειές της είναι οι ίδιες όσον αφορά την οικονομική κυριαρχία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν αποικίες σ’ αυτή την ήπειρο και πασχίζουν τώρα να διεισδύσουν στα παλιά περιφραγμένα κτήματα των συνεταίρων τους. Μπορούμε να διαβεβαιώσουμε ότι η Αφρική αποτελεί μια μακροπρόθεσμη εφεδρεία στα στρατηγικά σχέδια του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Οι σημερινές επενδύσεις του δεν είναι σημαντικές παρά μόνο στη Νοτιοαφρικανική Ένωση, και αρχίζει η διείσδυσή του στο Κογκό, στη Νιγηρία και σε άλλες χώρες, όπου υποβόσκει ένας βίαιος ανταγωνισμός – ειρηνικός, για την ώρα – με άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Ο ιμπεριαλισμός δεν έχει ακόμη μεγάλα συμφέροντα να υπερασπιστεί εκεί, εκτός από το υποτιθέμενο δικαίωμά του να επεμβαίνει σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, όπου τα μονοπώλια μυρίζονται μεγάλα κέρδη ή την ύπαρξη μεγάλων εφεδρειών σε πρώτες ύλες.

che congo e1508021007219 bgclt

Όλα αυτά τα δεδομένα μάς κάνουν να αναρωτηθούμε δικαιολογημένα για τις δυνατότητες μιας βραχυπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης απελευθέρωσης των λαών της Αφρικής.

Αν αναλύσουμε την Αφρική, θα δούμε ότι γίνεται ένας αγώνας με κάποια ένταση στις πορτογαλικές αποικίες της Γουινέας, της Μοζαμβίκης και της Αγκόλας, με αξιόλογες επιτυχίες στην πρώτη και με ασταθείς επιτυχίες στις δύο άλλες. Ότι παραβρισκόμαστε ακόμη σε μια πάλη ανάμεσα στους διαδόχους του Λουμούμπα και τους παλιούς συνένοχους του Τσόμπε στο Κογκό, πάλη που φαίνεται να κλίνει προσωρινά προς τη μεριά των τελευταίων, που «ειρήνευσαν» προς όφελός τους ένα μεγάλο τμήμα της χώρας, μολονότι ο πόλεμος παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση.

Το πρόβλημα είναι διαφορετικό στη Ροδεσία. Ο βρετανικός ιμπεριαλισμός χρησιμοποίησε όλους τους μηχανισμούς που είχε στη διάθεσή του για να παραδώσει την εξουσία σε μια μειονότητα λευκών, που την κρατάει και σήμερα.

Η σύγκρουση, απ’ την πλευρά της Αγγλίας, δεν έχει καθόλου επίσημο χαρακτήρα. Με τη συνηθισμένη της διπλωματική δεξιοτεχνία –που πρέπει να την πούμε καθαρή υποκρισία– η δύναμη αυτή περιορίζεται να παραβιάζει μια πρόσοψη όπου αποδοκιμάζει τάχα τα μέτρα που έχει πάρει η κυβέρνηση του Γιαν Σμιθ. Η δόλια στάση της έχει την υποστήριξη μερικών χωρών της Κοινοπολιτείας, που την ακολουθούν, και επικρίνεται από ένα μεγάλο μέρος των χωρών της Μαύρης Αφρικής, είτε πρόκειται είτε όχι για πειθήνιους υποτελείς του αγγλικού ιμπεριαλισμού.

Στη Ροδεσία, η κατάσταση μπορεί να γίνει εξαιρετικά εκρηκτική αν αποκρυσταλλωθούν οι προσπάθειες των μαύρων πατριωτών για να πάρουν τα όπλα κι αν το κίνημα δεχτεί πραγματικά μια υποστήριξη από τα γειτονικά αφρικανικά έθνη. Μα, για την ώρα, όλα τα προβλήματα συζητιούνται μέσα σε τόσο μη αποτελεσματικούς οργανισμούς, όπως είναι ο ΟΗΕ, η Κοινοπολιτεία και η Οργάνωση Αφρικανικής Ένωσης.

Ωστόσο, η πολιτική και κοινωνική εξέλιξη της Αφρικής δεν επιτρέπει να προβλέψουμε μια επαναστατική κατάσταση σε ηπειρωτική κλίμακα. Οι απελευθερωτικοί αγώνες ενάντια στους Πορτογάλους πρέπει να καταλήξουν στη νίκη, μα η Πορτογαλία δεν σημαίνει τίποτα στον κατάλογο των υπαλλήλων του ιμπεριαλισμού. Οι συγκρούσεις με πραγματικά επαναστατική σημασία είναι εκείνες που προσβάλλουν όλο το μηχανισμό του ιμπεριαλισμού. Μα εμείς δεν πρέπει να σταματήσουμε ν’ αγωνιζόμαστε για την απελευθέρωση των τριών πορτογαλικών αποικιών και για το βάθεμα της επανάστασής τους.

Όταν οι μαύρες μάζες της Νότιας Αφρικής ή της Ροδεσίας θα αρχίσουν την αληθινή επαναστατική τους πάλη, τότε θα αρχίσει και για την Αφρική μια νέα εποχή. Ή όταν οι φτωχές μάζες ριχτούν στη δράση για ν’ αποσπάσουν απ’ τα χέρια των ολιγαρχιών που τις κυβερνούν το δικαίωμά τους για μια άξια ζωή.

Για τη στιγμή, τα πραξικοπήματα διαδέχονται το ένα το άλλο, η μια ομάδα αξιωματικών υποκαθιστά μια άλλη ομάδα ή κυβερνήτες που δεν εξυπηρετούν πια τα συμφέροντα της κάστας τους μήτε και τα συμφέροντα των δυνάμεων που τους υποκινούν ύπουλα, μα δεν υπάρχουν ακόμη λαϊκές κινητοποιήσεις. Στο Κογκό, η μνήμη του Λουμούμπα έδωσε ψυχή σε παρόμοιες κινήσεις, που αποδυναμώθηκαν όμως μέσα στους τελευταίους μήνες.

che marching bgclt

Παντού εκρηκτικές συγκρούσεις

Στην Ασία, όπως το έχουμε δει, η κατάσταση είναι εκρηκτική και τα σημεία τριβής δεν βρίσκονται μόνο στο Βιετνάμ και στο Λάος, όπου διεξάγεται ο αγώνας. Βρίσκονται και στην Καμπότζη, όπου η άμεση αμερικάνικη εισβολή μπορεί να αρχίσει οποιαδήποτε στιγμή, και στην Ταϊλάνδη και στη Μαλαισία, προφανώς και στην Ινδονησία, όπου δεν μπορούμε να σκεφτούμε ότι ειπώθηκε η τελευταία λέξη παρά την εξόντωση του Κομμουνιστικού Κόμματος αυτής της χώρας όταν οι αντιδραστικοί πήραν την εξουσία. Και υπάρχει, βέβαια, και η Μέση Ανατολή.

Στη Λατινική Αμερική διεξάγεται ένοπλος αγώνας στη Γουατεμάλα, στην Κολομβία, στη Βενεζουέλα και στη Βολιβία, και εκδηλώνονται κιόλας τα πρώτα συμπτώματα και στη Βραζιλία. Υπάρχουν και άλλες εστίες αντίστασης που ανάβουν και σβήνουν. Μα όλες σχεδόν οι χώρες αυτής της ηπείρου είναι ώριμες για παρόμοιο αγώνα που, για να θριαμβεύσει, απαιτεί τουλάχιστον την εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης με σοσιαλιστικές τάσεις.

Ο πανηπειρωτικός χαρακτήρας της επανάστασης

Σ’ όλη την ήπειρο μιλιέται, στην ουσία, μια μόνη γλώσσα, με μόνη εξαίρεση τη Βραζιλία, που και αυτής ο λαός μπορεί να περιληφθεί στους ισπανόγλωσσους λαούς, αν λάβουμε υπόψη την ομοιότητα ανάμεσα στις δυο γλώσσες. Υπάρχει μια τόσο μεγάλη ταυτότητα ανάμεσα στις τάξεις αυτών των χωρών, που φτάνουν σε μια ταύτιση «διεθνικού αμερικάνικου» χαρακτήρα, πολύ πιο ολοκληρωμένη σε σχέση με τις άλλες ηπείρους. Γλώσσα, ήθη, θρησκεία, το ίδιο αφεντικό, είναι οι παράγοντες που τις ενώνουν. Ο βαθμός και οι μορφές της εκμετάλλευσης είναι ταυτόσημες ως προς τα αποτελέσματά τους, τόσο για τους εκμεταλλευτές όσο και για τους εκμεταλλευόμενους στις περισσότερες χώρες της Αμερικής μας. Και η εξέγερση ωριμάζει με επιταχυνόμενους ρυθμούς.

Μπορούμε να αναρωτηθούμε: Πώς θα καρποφορήσει αυτή η εξέγερση; Ποιες μορφές θα πάρει; Εμείς υποστηρίζουμε, από καιρό, παίρνοντας υπόψη μας τα όμοια γνωρίσματα που υπάρχουν, ότι ο αγώνας στην Αμερική, όταν έρθει η στιγμή, θα πάρει πανηπειρωτικές διαστάσεις. Η Αμερική θα γίνει το θέατρο των μεγάλων και πολυάριθμων μαχών που θα δώσει η ανθρωπότητα για την απελευθέρωσή της.

Στο πλαίσιο αυτής της μάχης με πανηπειρωτική σημασία, οι αγώνες που διεξάγονται σήμερα με ενεργητικό τρόπο δεν είναι παρά μόνο επεισόδια, που όμως έχουν δώσει κιόλας τους μάρτυρές τους, οι οποίοι θα πάρουν τη θέση τους στην αμερικάνικη ιστορία, γιατί έδωσαν το μερτικό τους απ’ το αναγκαίο αίμα σ’ αυτή την τελευταία φάση του αγώνα για την πλήρη απελευθέρωση του ανθρώπου. Στο μαρτυρολόγιο θα έχουν τη θέση τους τα ονόματα του διοικητή Τούρσιος Λίμα, του πατρός Καμίλο Τόρες, των διοικητών Φαμπρίσιο Οχέδα, Λομπατόν και Λουίς ντε λα Πουέντα Ουσέδα, που είναι φυσιογνωμίες πρώτου μεγέθους στα επαναστατικά κινήματα της Γουατεμάλας, της Κολομβίας, της Βενεζουέλας και του Περού.

Μα η δραστήρια κινητοποίηση του λαού δημιουργεί και τους νέους ηγέτες του. Ο Σεζάρ Μόντες και ο Γιον Σόσα υψώνουν τη σημαία στη Γουατεμάλα. Ο Φάμπιο Βάσκες και ο Μαρουλάντα κάνουν το ίδιο στην Κολομβία. Ο Ντάγκλας Μπράβο στο δυτικό τμήμα της χώρας κι ο Αμέρικο Μαρτίν στα βουνά του Μπρατσιλιέρ διοικούν τα αντίστοιχα μέτωπα στη Βενεζουέλα.

Καινούριες εστίες πολέμου θα αναφανούν σ’ αυτές και σε άλλες αμερικάνικες χώρες, όπως παρουσιάστηκε κιόλας η περίπτωση της Βολιβίας, και θα παίρνουν διαστάσεις μέρα με τη μέρα, μ’ όλες τις αντιξοότητες που συνεπάγεται αυτό το επικίνδυνο επάγγελμα του σύγχρονου επαναστάτη. Πολλοί θα πεθάνουν, θύματα των λαθών τους, κι άλλοι θα πέσουν στη σκληρή μάχη που επίκειται. Νέοι μαχητές και νέοι ηγέτες θα γεννηθούν μέσα στη φλόγα της επαναστατικής πάλης. Ο λαός θα διαμορφώσει σιγά-σιγά τους μαχητές του και τους οδηγούς του μέσα στα ίδια τα πλαίσια του πολέμου και, ταυτόχρονα, θα πληθαίνουν οι πράκτορες των γιάνκηδων για την καταστολή των κινημάτων. Σήμερα υπάρχουν σύμβουλοί τους σ’ όλες τις χώρες όπου διεξάγεται ένοπλος αγώνας. Και ο στρατός του Περού πραγματοποίησε, και φαίνεται με επιτυχία, μια εκκαθαριστική επιχείρηση ενάντια στους επαναστάτες αυτής της χώρας, που κατευθύνεται κι αυτή και εκπαιδεύεται από τους γιάνκηδες. Αν όμως οι εστίες πολέμου καθοδηγηθούν με αρκετή πολιτική και στρατιωτική ευφυΐα, θα γίνουν ακατανίκητες και θα απαιτήσουν καινούριες αποστολές γιάνκηδων. Και στο Περού το ίδιο, νέες φυσιογνωμίες, που παραμένουν ακόμη άγνωστες, αναδιοργανώνουν με επιμονή και πείσμα τον ανταρτοπόλεμο. Σιγά σιγά, τα ξεπερασμένα όπλα που επαρκούν για να καταστέλλουν μικρές ένοπλες ομάδες θα παραχωρήσουν τη θέση τους σε σύγχρονα όπλα, και οι ομάδες των συμβούλων θα αντικατασταθούν από Αμερικάνους στρατιώτες, ώσπου, στη δοσμένη στιγμή, να υποχρεωθούν να στείλουν όλο και μεγαλύτερες δυνάμεις τακτικών στρατευμάτων για να εξασφαλίσουν τη σχετική σταθερότητα μιας εξουσίας, που ο στρατός των ανδρεικέλων της διαλύεται κάτω απ’ τα πλήγματα του ανταρτοπόλεμου. Είναι ο δρόμος που πήρε το Βιετνάμ. Είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουν οι λαοί. Είναι ο δρόμος που θα ακολουθήσει η Αμερική, με το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι εκεί οι ένοπλες ομάδες θα μπορέσουν να σχηματίσουν συντονιστικές επιτροπές για να κάνουν ακόμη πιο δύσκολη την προσπάθεια καταστολής από πλευράς του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και για να διευκολύνουν την υπόθεσή τους.

Η Αμερική, μια ήπειρος ξεχασμένη από τους τελευταίους πολιτικούς απελευθερωτικούς αγώνες, που μόλις αρχίζει ν’ ακούγεται στη Διάσκεψη των Τριών Ηπείρων μέσα από τη φωνή της πρωτοπορίας των λαών της, που είναι η Κουβανέζικη Επανάσταση, θα έχει ένα στόχο πολύ πιο σημαντικό: να δημιουργήσει το δεύτερο ή το τρίτο Βιετνάμ του κόσμου.

Ο στρατηγικός μας στόχος

Σε τελευταία ανάλυση, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ο ιμπεριαλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα, ανώτερο στάδιο του καπιταλισμού, και πρέπει να τον νικήσουμε σε μια μεγάλη παγκόσμια αναμέτρηση. Ο στρατηγικός στόχος αυτής της πάλης πρέπει να είναι η καταστροφή του ιμπεριαλισμού. Ο ρόλος που πέφτει στους δικούς μας ώμους, των εκμεταλλευομένων και υποανάπτυκτων του κόσμου, είναι να καταστρέψουμε τις βάσεις ανεφοδιασμού του ιμπεριαλισμού στις χώρες μας, απ’ όπου αντλεί κεφάλαια, πρώτες ύλες, τεχνικούς και εργάτες σε φτηνή τιμή κι όπου εξάγει νέα κεφάλαια –όργανα κυριαρχίας–, όπλα και κάθε λογής εμπορεύματα, υποβάλλοντάς μας σε μια απόλυτη εξάρτηση.

Το βασικό στοιχείο αυτού του στρατηγικού στόχου θα είναι τότε η πραγματική απελευθέρωση των λαών. Απελευθέρωση που θα γίνει μέσα απ’ την ένοπλη πάλη, στις περισσότερες περιπτώσεις, και στην Αμερική θα πάρει αναπόφευκτα το χαρακτήρα μιας σοσιαλιστικής επανάστασης.

Αποβλέποντας στην καταστροφή του ιμπεριαλισμού, πρέπει να εντοπίσουμε την κεφαλή του, που είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Εμείς πρέπει να εκπληρώσουμε ένα σκοπό γενικού χαρακτήρα, που ο τακτικός του στόχος θα είναι να τραβήξουμε τον εχθρό από το στοιχείο του και να τον υποχρεώσουμε να πολεμήσει σε τόπους όπου οι συνήθειες της ζωής του συγκρούονται με το περιβάλλον. Δεν χρειάζεται να υποτιμούμε τον αντίπαλο. Ο Αμερικάνος στρατιώτης έχει τεχνικές ικανότητες και στηρίζεται σε μέσα τέτοιας ευρύτητας που τον κάνουν επίφοβο. Όμως του λείπει ουσιαστικά το ιδεολογικό κίνητρο, που το έχουν σε πολύ υψηλό βαθμό οι σημερινοί πιο πεισματικοί του αντίπαλοι: οι Βιετναμέζοι μαχητές. Δεν θα μπορέσουμε να θριαμβεύσουμε πάνω σ’ αυτόν το στρατό παρά μόνο στο μέτρο που θα φτάσουμε να υπονομεύσουμε το ηθικό του. Και αυτό το ηθικό θα υπονομευθεί στο βαθμό που θα επιβάλλουμε ήττες σ’ αυτόν το στρατό και θα του προξενούμε επανειλημμένες συμφορές.

Αναπόφευκτες οι θυσίες, δύσκολος ο αγώνας

Μα αυτό το μικρό διάγραμμα των νικών συνεπάγεται απέραντες θυσίες από μέρους των λαών, που πρέπει να γίνουν αποδεκτές από σήμερα, στο φως της ημέρας, και που θα υποστούμε ακόμη περισσότερο αν αποφεύγουμε τη μάχη, περιμένοντας να έρθουν άλλοι που θα βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.

Είναι φανερό ότι η τελευταία χώρα που θα απελευθερωθεί θα το κάνει πιθανόν χωρίς ένοπλο αγώνα κι ότι θα γλιτώσει από τις συμφορές ενός μεγάλου και σκληρού πολέμου, σαν αυτές που προκαλούν οι ιμπεριαλιστές. Μα ίσως δεν θα μπορέσει να αποφευχθεί αυτός ο αγώνας ή οι συνέπειές του σε μια παγκόσμια σύρραξη, όπου ο καθένας υποφέρει το ίδιο, και μερικοί πιο πολύ ακόμη. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον, μα δεν πρέπει ποτέ να υποκύψουμε στον άναντρο πειρασμό να είμαστε οι σημαιοφόροι ενός λαού που λαχταρά τη λευτεριά του, μα αποφεύγει την πάλη που συνεπάγεται και περιμένει τη νίκη σαν ελεημοσύνη.

Είναι απόλυτα σωστό να αποφεύγουμε κάθε περιττή θυσία. Να γιατί είναι τόσο σπουδαίο να φωτίσουμε τις πραγματικές δυνατότητες που έχει η εξαρτημένη Αμερική, για να απελευθερωθεί με ειρηνικά μέσα. Για μας, η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι καθαρή. Η σημερινή στιγμή μπορεί να είναι ή να μην είναι η κατάλληλη για να εξαπολύσουμε τον αγώνα, μα δεν πρέπει να τρέφουμε καμία αυταπάτη, ούτε κι έχουμε το δικαίωμα, ότι θα κατακτήσουμε την ελευθερία μας δίχως να πολεμήσουμε. Και οι μάχες δεν θα είναι απλές συμπλοκές στους δρόμους, λιθοβολισμοί ενάντια στα δακρυγόνα, μήτε ειρηνικές γενικές απεργίες. Δεν θα είναι, επίσης, ο ξεσηκωμός ενός οργισμένου λαού που καταστρέφει σε δυο τρεις μέρες το δυναμικό καταστολής των ολιγαρχιών που κυβερνούν. Θα είναι ένας μακρόχρονος και αιματηρός πόλεμος, που το μέτωπό του θα βρίσκεται στα λημέρια των ανταρτών, στις πόλεις, στα σπίτια των μαχητών –όπου οι δυνάμεις καταστολής θα αναζητούν τα πιο εύκολα και πιο κοντινά θύματα–, στις πόλεις και στα χωριά που θα καταστρέφονται απ’ τους βομβαρδισμούς του εχθρού.

Μας έχουν υποχρεώσει να καταφύγουμε σ’ αυτόν τον αγώνα. Δεν μας μένει άλλη λύση παρά να τον προετοιμάσουμε και να αποφασίσουμε τη διεξαγωγή του.

Η αρχή δεν θα είναι εύκολη. Θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Όλες οι ικανότητες καταστολής, κτηνωδίας και δημαγωγίας που διαθέτουν οι ολιγαρχίες θα μπουν στην υπηρεσία αυτής της υπόθεσης. Η αποστολή μας, τον πρώτο καιρό, θα είναι να επιβιώσουμε, μετά θα ακολουθήσουμε το συνεχές παράδειγμα του ανταρτοπόλεμου που πραγματοποιεί την ένοπλη προπαγάνδα, με τη βιετναμέζικη έννοια του όρου, που λέγεται κι αλλιώς προπαγάνδα του ντουφεκιού, των μαχών που κερδίζονται ή χάνονται, μα εξαπολύονται ενάντια στους εχθρούς. Το μεγάλο δίδαγμα του ακατανίκητου του ανταρτοπόλεμου θα διαποτίσει τις μάζες των στερημένων. Ο γαλβανισμός με το εθνικό πνεύμα, η προετοιμασία για πιο σκληρούς στόχους, για ν’ αντέξουν σε πιο βίαιες καταστολές. Το μίσος σαν παράγοντας της πάλης: το αδιάλλαχτο μίσος ενάντια στον εχθρό, που σπρώχνει πέρα από τα φυσικά όρια τον άνθρωπο και τον κάνει μια αποτελεσματική, βίαιη, επίλεκτη και ψυχρή μηχανή για να σκοτώνει. Έτσι πρέπει να είναι οι στρατιώτες μας. Ένας λαός δίχως μίσος δεν μπορεί να θριαμβεύσει πάνω σ’ έναν κτηνώδη εχθρό.

Πρέπει να σπρώξουμε τον πόλεμο ως εκεί που τον σπρώχνει ο εχθρός: στο σπίτι του και στους τόπους της ψυχαγωγίας του. Πρέπει να τον κάνουμε ολοκληρωτικά. Πρέπει να τον εμποδίσουμε να έχει έστω και μια στιγμή ησυχίας και μια στιγμή ανάπαυλας έξω από τους στρατώνες του και μέσα σ’ αυτούς. Πρέπει να τον χτυπάμε όπου βρίσκεται, ώστε να ’χει την εντύπωση ότι είναι ένα κυνηγημένο ζώο, όπου κι αν πηγαίνει. Τότε σιγά σιγά θα χάσει το ηθικό του. Θα γίνει ακόμη πιο κτηνώδης, μα θα δούμε και τα πρώτα συμπτώματα της αποθάρρυνσής του.

Και πρέπει να αναπτύξουμε έναν αληθινό προλεταριακό διεθνισμό. Με διεθνιστικούς προλεταριακούς στρατούς, όπου η σημαία κάτω απ’ την οποία αγωνιζόμαστε γίνεται η καθαγιασμένη υπόθεση της απελευθέρωσης της ανθρωπότητας, έτσι που το να πεθάνεις με τα χρώματα του Βιετνάμ, της Βενεζουέλας, της Γουατεμάλας, του Λάος, της Γουινέας, της Κολομβίας, της Βολιβίας, της Βραζιλίας –για ν’ αναφέρω μόνο τα σημερινά θέατρα του ένοπλου αγώνα– να είναι εξίσου ένδοξο και επιθυμητό για έναν Αμερικάνο, έναν Ασιάτη, έναν Αφρικανό, ακόμη και για έναν Ευρωπαίο.

Κάθε σταγόνα αίματος που χύνεται σε μια χώρα, όπου δεν έχουμε γεννηθεί, είναι μια εμπειρία γι’ αυτόν που επιζεί και μπορεί να την εφαρμόσει έπειτα στον αγώνα για την απελευθέρωση του τόπου της καταγωγής του. Και ο κάθε λαός που απελευθερώνεται είναι μια κερδισμένη φάση στη μάχη για την απελευθέρωση ενός άλλου λαού.

Απαραίτητη η ενότητα

Είναι καιρός να μετριάσουμε τις διαφορές μας και να βάλουμε τα πάντα στην υπηρεσία του αγώνα.

Ότι μεγάλες συζητήσεις αναταράσσουν τον κόσμο που αγωνίζεται για τη λευτεριά, το ξέρουμε πολύ καλά και δεν μπορούμε να το καλύψουμε. Ότι οι συζητήσεις αυτές έχουν φτάσει σε μια τέτοια οξύτητα που γίνεται εξαιρετικά δύσκολος, αν όχι και αδύνατος, ο διάλογος και η συμφιλίωση, το ξέρουμε επίσης. Το να αναζητήσουμε μεθόδους για να αρχίσουμε ένα διάλογο, που οι αντίπαλοι τον αποφεύγουν, είναι μια περιττή προσπάθεια. Μα ο εχθρός είναι μπροστά μας, χτυπάει όλες τις μέρες, μας απειλεί με καινούρια χτυπήματα, κι αυτά τα χτυπήματα θα μας ενώσουν σήμερα, αύριο ή μεθαύριο. Όσοι αισθάνονται αυτή την ανάγκη και προετοιμάζονται για τούτη την απαραίτητη ενότητα θα κερδίσουν την ευγνωμοσύνη των λαών.

Παίρνοντας υπόψη τη βιαιότητα και την αδιαλλαξία με την οποία διεξάγεται κάθε διαπάλη, εμείς οι απόκληροι δεν μπορούμε να πάρουμε θέση με τη μια ή την άλλη έκφραση των διαφωνιών, ακόμη κι όταν συμφωνούμε με κάποιες θέσεις της μιας ή της άλλης πλευράς. Στη στιγμή της πάλης, η μορφή που παίρνουν αυτές οι διαφωνίες αποτελούν μια αδυναμία. Μα η προσπάθεια πάλι να διακανονιστούν με τα λόγια, εκεί που έχουν φτάσει, είναι μια καθαρή αυταπάτη. Η ιστορία ή θα τις σβήσει σιγά σιγά ή θα τους δώσει την πραγματική τους σημασία.

Μέσα στον αγωνιζόμενο κόσμο μας, η κάθε διαφορά που έχει σχέση με την ταχτική και με τις μεθόδους δράσης για να επιτευχθούν περιορισμένοι στόχοι, πρέπει να αναλύεται με τον οφειλόμενο σεβασμό στις εκτιμήσεις των άλλων.

Όσο για το μεγάλο στρατηγικό στόχο, την ολική καταστροφή του ιμπεριαλισμού μέσα από τον αγώνα, πρέπει να είμαστε

https://www.e-dromos.gr/che-guevara-vietnam/

che congo e1508021007219 bgclt

Λίγα λόγια για το κείμενο του Τσε «Δύο, τρία… πολυάριθμα Βιετνάμ»

Ρούντι Ρινάλντι Δρόμος της Αριστεράς 15.10.2017

του Ρούντι Ρινάλντι*

Η«εξαφάνιση» του Τσε Γκεβάρα, που ακολούθησε την αποχώρησή του από τις κυβερνητικές θέσεις στην Κούβα, προκάλεσε μεγάλη ανησυχία σε όλους τους αντιδραστικούς. Ο εντοπισμός του στην Αφρική και η συμμετοχή του στο αντάρτικο του Κογκό, τα συνεχή ταξίδια του, ο λόγος του στο Αλγέρι, όλα προμήνυαν ότι κάτι ετοιμάζει, ότι κάπου είναι χωμένος και ανακατεμένος και μπορεί να μετατραπεί σε μεγάλο πονοκέφαλο. Η προσπάθεια εντοπισμού του και η εξόντωσή του έγινε βασικό μέλημα των αμερικάνικων υπηρεσιών και των ανδρεικέλων τους σε διάφορες χώρες και, για το σκοπό αυτόν, στήθηκαν δίκτυα, έρευσε άφθονο χρήμα, χρησιμοποιήθηκαν όλα τα μέσα. Όταν λοιπόν δημοσιεύεται στο περιοδικό «Τρικοντινεντάλ» («Τριηπειρωτική», για τις εξελίξεις σε Αμερική, Αφρική, Ασία), τον Απρίλη του 1967, το κείμενο αυτό με τον τίτλο «δύο τρία πολυάριθμα Βιετνάμ, αυτό είναι το σύνθημα», είναι δρομολογημένο το κυνηγητό του Τσε, αλλά ο φόβος δεν είναι διόλου μικρός, αντίθετα μεγαλώνει.

Ποια είναι η άποψη του Τσε, όπως εκτίθεται στο κείμενο αυτό:

«Επειδή οι ιμπεριαλιστές, με την απειλή του πολέμου, ασκούν έναν εκβιασμό πάνω σ΄ όλη την ανθρωπότητα, η σωστή απάντηση είναι να μη φοβόμαστε τον πόλεμο. Η γενική τακτική των λαών πρέπει να είναι να επιτίθενται σκληρά και αδιάκοπα σε κάθε σημείο όπου παρουσιάζεται η σύγκρουση».

«Το κυριότερο πεδίο εκμετάλλευσης του ιμπεριαλισμού αγκαλιάζει τις τρεις καθυστερημένες ηπείρους: την Αμερική, την Ασία και την Αφρική. Η κάθε χώρα έχει τις ιδιομορφίες της, μα και η κάθε ήπειρος στο σύνολό της τις δικές της».

Ο Τσε καθορίζει σαν κεντρικό στόχο την «καταστροφή του ιμπεριαλισμού με την εξουδετέρωση του πιο ισχυρού του προπυργίου, που είναι η ιμπεριαλιστική κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Πρέπει να υιοθετήσουμε σαν ταχτικό στόχο τη σταδιακή απελευθέρωση των λαών, του καθενός ξεχωριστά ή κατά ομάδες, υποχρεώνοντας τον εχθρό να διεξάγει ένα δύσκολο πόλεμο σε εδάφη που δεν είναι τα δικά του και εκμηδενίζοντας τις βάσεις του ανεφοδιασμού του, που είναι οι εξαρτημένες χώρες».

Το Βιετνάμ, αλλά και άλλα κινήματα είναι τραγικά μόνα τους και χρειάζονται την έμπρακτη αλληλεγγύη. Ο Τσε τοποθετείται αρνητικά σχετικά με τη διαπάλη που έχει ξεσπάσει στο κομμουνιστικό κίνημα, μοιάζει να κριτικάρει τη στάση και των δυο πλευρών, δεν παίρνει μια καθαρή θέση. Είναι φανερό πως βρίσκεται σε αντίθεση με τους Σοβιετικούς, που τα χρόνια αυτά προσπαθούν μέσω της «αμερικανοσοβιετικής» προσέγγισης να βάλουν τέλος στις «εστίες» αντίστασης των λαών και κηρύττουν την «ειρηνική συνύπαρξη» και αποδέχονται τον εκβιασμό που κάνουν οι ιμπεριαλιστές σχετικά με την εξαπόλυση ενός μεγάλου πολέμου. Φαίνεται πως δεν έχουν καρποφορήσει ούτε οι συνομιλίες του με τους Κινέζους ιθύνοντες, που έχουν άλλες προτεραιότητες και άλλα ζητήματα να επιλύσουν στο εσωτερικό τους.

Ο Τσε καθορίζει σαν κεντρικό στόχο την «καταστροφή του ιμπεριαλισμού με την εξουδετέρωση του πιο ισχυρού του προπυργίου, που είναι η ιμπεριαλιστική κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

«Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός είναι ένοχος εισβολής. Τα εγκλήματά του είναι τεράστια και επεκτείνονται σ΄ όλο τον κόσμο. Αυτό το ξέρουμε, κύριοι. Μα είναι ένοχοι εξίσου κι εκείνοι που στην αποφασιστική στιγμή δίστασαν να κάνουν το Βιετνάμ ένα απαραβίαστο μέρος του σοσιαλιστικού χώρου. Θα διέτρεχαν πράγματι τον κίνδυνο ενός πολέμου σε παγκόσμια κλίμακα, μα θα υποχρέωναν επίσης τους Αμερικάνους ιμπεριαλιστές να αποφασίσουν. Είναι ένοχοι εκείνοι που συνεχίζουν έναν πόλεμο με βρισιές και τρικλοποδιές, που τον άρχισαν από καιρό οι αντιπρόσωποι των δυο πιο μεγάλων δυνάμεων του σοσιαλιστικού στρατοπέδου».

Ήδη στο λόγο στο Αλγέρι (1965), ο Τσε έχει μιλήσει ανοιχτά για τη στάση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου απέναντι στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα.

Σ’ ένα σημείο του κειμένου που δημοσιεύουμε ο Τσε γράφει: «Η σημερινή στιγμή μπορεί να είναι ή να μην είναι η κατάλληλη για να εξαπολύσουμε τον αγώνα, μα δεν πρέπει να τρέφουμε καμία ψευδαίσθηση –ούτε κι έχουμε το δικαίωμα– ότι θα κατακτήσουμε την ελευθέρια μας δίχως να πολεμήσουμε». Σαφώς απαντάει σε κάποιες κριτικές που γίνονται, σε κάποιες εκκλήσεις για «συγκράτηση».

Όμως ο Τσε βλέπει πιο καθαρά από άλλους εκείνη την περίοδο: «Πόσο πιο κοντινό και πιο φωτεινό θα βλέπαμε το μέλλον, αν άνθιζαν δυο, τρία, πολυάριθμα Βιετνάμ στην επιφάνεια της γης, με το μερίδιό τους από νεκρούς και απέραντες τραγωδίες, με τον καθημερινό ηρωισμό τους, με τα επανειλημμένα τους πλήγματα ενάντια στον ιμπεριαλισμό και με την υποχρέωση γι΄ αυτόν να διασκορπίζει τις δυνάμεις του, κάτω από τις επιθέσεις του μίσους των λαών του κόσμου, που μεγαλώνει όλο και πιο πολύ!» Και θέτει ένα ζήτημα που μοιάζει με το ζήτημα της «ενότητας της αριστεράς»: «Και αν ήμασταν όλοι ικανοί να ενωθούμε, για να καταφέρουμε πιο δυνατά και πιο σίγουρα χτυπήματα, για να γίνει πιο αποτελεσματική σ΄ όλες τις μορφές η βοήθεια στους λαούς που μάχονται, ποσό μεγάλο και κοντινό θα ήταν το μέλλον!»

Με μια έννοια, υπάρχουν πολλές αναλογίες ανάμεσα στον Άρη Βελουχιώτη και στον Τσε Γκεβάρα, αν και έδρασαν σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές. Δεν εκφράσανε με την άποψη και τη στάση τους «απελπισμένα διαβήματα», αντίθετα ήταν πολύ κοντά στις επιθυμίες, τις διαθέσεις, τις δυνατότητες για μια διαφορετική πορεία των λαών και του κόσμου ολόκληρου. Η «μοναξιά» τους στα τελευταία βήματά τους επιβραβεύτηκε με μια γενικευμένη αναγνώριση της ορθότητας βασικών τους εκτιμήσεων όχι από τα κομματικά όργανα αλλά από τους λαούς και τους λαϊκούς αγωνιστές, και πέρασαν στο χώρο του συμβόλου για τις επερχόμενες γενιές επαναστατών.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις 18/10/2007 στην εφημερίδα «Αριστερά!»

https://www.e-dromos.gr/liga-logia-gia-to-keimeno-tou-che/

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *