Δαβίδ – Το νέο ποιητικό άλμπουμ της Ελένης Καραΐνδρου

karaindrou-39593415516639005614-smct

Μιχάλης Γελασάκης musicpaper Πέμπτη 24 Νοέμβριος 2016

Σε μία σεμνή τελετή, όπως λένε, παρουσιάστηκε ο νέος δίσκος της Ελένης Καραΐνδρου στην οικεία-μουσείο Άγγελου & Λητώς Κατακουζηνού. Με ομιλητές τον Παρασκευά Καρασούλο, την ίδια τη συνθέτρια και τον κύριο ECM, Manfred Eicher. Έτσι μάθαμε την ιστορία και το πως φτάσαμε στην έκδοση της μουσικής πάνω στο άγνωστο έργο ενός Χίου ποιητή του 18ου αιώνα.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΟ Η σκηνική καντάτα Δαβίδ είναι το έργο της Ελένης Καραΐνδρου βασισμένο στην δραματική ποίηση ενός αγνώστου Χίου ποιητή του 18ου αιώνα. Το κείμενο ανακαλύφθηκε αργά και εκδόθηκε μόλις το 1979. Στην πρώτη του έκδοση, ο φιλόλογος και κριτικός Κώστας Γεωργουσόπουλος σχολιάζει: «Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σημαντικό έργο που η γλώσσα του πλουτίζει τη θεατρική μας παράδοση με νέες διαστάσεις». Είναι βαθιά η πεποίθηση πως ο Δαβίδ είναι ένα ελληνικό έργο έντονα επηρεασμένο από τις τάσεις της εποχής του και ειδικότερα από το ιταλικό μπαρόκ μελόδραμα, τα μεσαιωνικά μυστήρια αλλά και τα δραματικά ορατόρια όπως το Azioni sacre του οίκου των Αψβούργων βασισμένο σε θρησκευτικά θέματα, είδος που άνθισε ιδιαίτερα στα τέλη του 17ου και στην αρχή του 18ου αιώνα.

2221 X

Αρχικά, η μουσική γράφτηκε για την παράσταση του Αμφιθεάτρου που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Ομήρειο πολιτιστικό κέντρο της Χίου το 1980 σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Στη σημερινή ολοκληρωμένη του μορφή ως σκηνική καντάτα, το έργο παρουσιάστηκε στην Αθήνα το 2010 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο ενός τριήμερου αφιερώματος στη συνθέτρια από όπου προήλθε η παρούσα ζωντανή ηχογράφηση (α´ μέρος της συναυλίας) αλλά και η ηχογράφηση του Concert in Athens (β´ μέρος της συναυλίας) που κυκλοφόρησε το 2013 από την ECM.

Ο Παρασκευάς Καρασούλος, αφού μίλησε για τον διευθυντή της ECM Manfred Eicher και τη σημαντική συμβολή της εταιρείας του στη μουσική («που τη διακρύνει η ποιητικότητα σε όλο το καλλιτεχνικό της φάσμα», όπως είπε), την οποία εκπροσωπεί στην Ελλάδα, η εταιρεία «Μικρή Άρκτος«, δήλωσε: «Η Ελένη Καραΐνδρου για εμάς είναι ένας μύθος«.

O Manfred Eicher, ευδιάθετος και επικοινωνιακός, μίλησε για τους ανθρώπους πίσω από τα φώτα ενός δίσκου, αναφέρθηκε με σεβασμό στη συνθέτρια και σημείωσε ότι η μουσική της γλώσσα είναι καθαρή. Μάλιστα όταν την είχε πρωτοακούσει το ’89 ο ήχος της ήταν κάτι που δεν είχε ξανακούσει ποτέ στη ζωή του. Ας κρατήσουμε την ωραία του φράση με την οποία έκλεισε την τοποθέτησή του «Τι μπορεί να είναι πιο μυστηριώδες από τη διαύγεια».

«Η έκδοση αυτού του έργου σε δίσκο είναι ένα επίτευγμα που ανήκει στον Manfred Eicher. Μαζί με τον Νίκο Εσπιαλίδη που έκανε την ηχογράφηση για λογαριασμό του Μεγάρου, πέρασε ώρες ατέλειωτες για να αναδείξει με την απαράμιλλη μαεστρία του τα χρώματα της μουσικής και να δημιουργήσει ένα νέο μουσικό πίνακα με τις φωτοσκιάσεις που γεννούσε η ιδιοφυία του» αναφέρει η Ελένη Καραΐνδρου στο σημείωμά της που συνοδεύει την έκδοση και δήλωσε τυχερή γιατί ένιωσε τόση ζεστασιά και πνευματικότητα με τους συνεργάτες της φτιάχνοντας αυτόν το δίσκο. Είπε επίσης ότι «ο M.Eicher είναι ένα πρόσωπο που ταράζει τα νερά με τις μουσικές επιλογές του, ακούραστος και ιδιοφυής. Θεωρώ μεγάλο προνόμιό το γεγονός ότι βρίσκομαι δίπλα του απόψε».

Τέλος, να σημειώσουμε ότι η σύνθεση, είναι έργο για μεσόφωνο, βαρύτονο, σολίστ, χορωδία και ορχήστρα. Στη παρούσα ηχογράφηση ερμηνεύουν η μεσόφωνος Ειρήνη Καράγιαννη και ο βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, τη χορωδία της ΕΡΤ διευθύνει ο Αντώνης Κοντογεωργίου, και την Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, ο Αλέξανδρος Μυράτ.

ΣΤΟ ΔΙΣΚΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ: 

Kim Kashkashian: βιόλα,

Ειρήνη Καράγιαννη: μεσόφωνος,

Τάσης Χριστογιαννόπουλος: βαρύτονος,

Βαγγέλης Χριστόπουλος: όμποε,

Στέλλα Γαδέδη: φλάουτο,

Marie-Cécile Boulard: κλαρινέτο,

Sonia Pisk: φαγκότο,

Βαγγέλης Σκούρας: γαλλικό κόρνο,

Σωκράτης Άνθης: τρομπέτα,

Renato Ripo: τσέλο,

Μαρία Μπιλντέα: άρπα,

Κατερίνα Κτώνα: τσέμπαλο

Χορωδία της EΡT, Αντώνης Κοντογεωργίου: διεύθυνση χορωδίας Καμεράτα,

Αλέξανδρος Μυράτ: διεύθυνση ορχήστρας

Από το εξαιρετικό δελτίο τύπου επίσης μαθαίνουμε ότι:

Ο άγνωστος Χίος ποιητής δεν ξεχνά σε όλα τα τραγούδια να υπογραμμίσει τον εφήμερο χαρακτήρα της ζωής, τη ματαιότητα των υλικών πραγμάτων και το φθαρτό της ομορφιάς στον άνθρωπο και στη φύση.

Η Ειρήνη Καράγιαννη στο τραγούδι Τα καλά της Ζωής, απαριθμεί τις απώλειες που μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ζωής με έναν μοναδικό τρόπο: Τα καλά της ζωής μας δε στεργοῦσι, πέφτουν ὅλα καί σποῦσι, ὡς κρυστάλ­λια, ἀγάλια, ἀγάλια, ἀγάλια.

Πηγή: www.musicpaper.gr

http://www.musicpaper.gr/reportage/item/8277-david-to-neo-poiitiko-almpoum-tis-elenis-karaindrou

2221 X

«Δαβίδ», το «διαμάντι» της Ελένης Καραΐνδρου

Κυκλοφορεί διεθνώς, από την ECM, ένα πολύ σημαντικό έργο της Ελληνίδας δημιουργού.

«Όταν πρωτοήρθα σε επαφή με αυτό το καταπληκτικό κείμενο, τον «Δαβίδ» το 1980 για την παράσταση που ετοίμαζε τότε το Αμφιθέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου, ποτέ δεν περίμενα ότι το ταξίδι του θα διαρκούσε τόσα χρόνια».
Τριανταέξι χρόνια μετά, κι ενώ η δισκογραφική αποτύπωση του έργου κυκλοφορεί σε cd από την new series της πιο «εστέτ» εταιρείας της Ευρώπης, ECM (που στην Ελλάδα εκπροσωπεί η Μικρή Άρκτος) αποκτώντας έτσι και ένα διεθνές προφίλ, η Ελένη Καραΐνδρου κάθεται για μια ακόμα φορά στο πιάνο της, μέσα στον ασφυχτικά γεμάτο «Ιανό». Θα την συνοδεύσουν οι συνεργάτες της μουσικοί, Βαγγέλης Χριστόπουλος (ο «ποιητής του όμποε» όπως τον αποκαλεί) και ο ακορντεονίστας Νίκος Χατζηιορδάνου ενώ η μέτζο σοπράνο Ειρήνη Καράγιαννη θα μας δώσει μια γεύση από τους στίχους που έχουν γραφτεί στα λατινικά αλλά σε Χιώτικο γλωσσικό ιδίωμα. Έργο γραμμένο στα μέσα του 1700 από άγνωστο Χιώτη ποιητή -που «μοναδικό δείγμα της Αιγαιοπελαγίτικης δραματουργίας που εμπλουτίζει τη θεατρική μας παράδοση με νέα στοιχεία» κατά τον Κώστα Γεωργουσόπουλο- έφτασε στις αρχές του 80 στα χέρια του Σπύρου Ευαγγελάτου μέσω του φιλόλογου Θωμά Παπαδόπουλου που το ανακάλυψε στα τέλη του 70 σε βιβλιοθήκη της Ρώμης.

Kι ενώ τα τερτίπια της τύχης το ήθελαν κλεισμένο επί αιώνες μέσα σε συρτάρια, και βιβλιοθήκες, το άγγιγμα της μουσικής της Καραΐνδρου το έφερε κοντά μας, πρώτα μέσα από εκείνη την πρώτη παράσταση του Σπύρου Ευαγγελάτου και στη συνέχεια μέσα από τις διάφορες σκηνικές του εκδοχές (η Καραΐνδρου το δούλευε και το παρουσίαζε κατά καιρούς) μέχρι την τελική και πιο πολυπρόσωπη μορφή του «σκηνική καντάτα για σολίστ, χορωδία και ορχήστρα» που είδαμε το 2010 στο Μέγαρο Μουσικής με την Καμεράτα (σε διεύθυνση Αλέξανδρου Μυράτ) την χορωδία της ΕΡΤ (διεύθυνση Αντώνης Κοντογεωργίου) και ερμηνευτές τους Ειρήνη Καράγιαννη (μέτζο) και Τάσση Χριστογιαννόπουλο (βαρύτονο). Σολίστ οι εκλεκτοί και- σχεδόν μόνιμοι συνεργάτες της Καραΐνδρου – η μοναδική Κιμ Κασκασιάν (βιόλα) που είχε έρθει τότε ειδικά για αυτό από την Αμερική και οι Βαγγέλης Χριστόπουλος (όμποε), Στέλλα Γαδέδη (φλάουτο) Μαρία Μπιλντέα (άρπα), Ρενάτο Ρίπο (βιολοντσέλο), Κατερίνα Κτώνα (τσέμπαλο), Σωκράτης ‘Ανθης (τρομπέτα), Μαρί Σεσίλ Μπουλάρ (κλαρινέτο), Σόνια Πισκ (φαγκότο) και Βαγγέλης Σκούρας (γαλλικό κόρνο). Την συναυλία εκείνη που ηχογραφήθηκε ζωντανά από το ηχογραφικό κέντρο του Μεγάρου επιμελήθηκε ο παραγωγός της ECM (και συνεργάτης πλέον της Ελένης Καραΐνδρου) ο «πολύς» Μάνφρεντ Άιχερ, γνωστός στυλοβάτης της ευρωπαϊκής τζαζ (και των λεπτών αποχρώσεων της «σύγχρονης κλασσικής» ) το χέρι του οποίου ανέλαβε στην συνέχεια και τις μείξεις ώστε να έχει το ηθογράφημα την κατάλληλη μορφή (ροή ) για μια παγκόσμια δισκογραφική αγορά (σ αυτό οφείλεται και το ότι δεν ακούμε τον αφηγητή της παράστασης Δημήτρη Καταλειφό). Το στίγμα της μουσικής της Ελένης Καραΐνδρου- ο λυρισμός της, η μελωδικότητα της, η ανάλαφρη μελαγχολία της, όλα τα αναγνωρίσιμα σημεία που την χαρακτηρίζουν είναι εκεί. Όμως αυτή την φορά διακρίνεις και μια θρησκευτική αύρα και ένα ύφος μουσικό που σε πάει πιο κοντά στο μπαρόκ (το έργο είναι επηρεασμένο από το Ιταλικό μπαρόκ μελόδραμα και την θρησκευτική θεματολογία που ανθούσε στα μέσα του 18ου αιώνα).

«Δαβίδ» λοιπόν, ένα ακόμη «διαμάντι» της Ελένης Καραΐνδρου, έτσι όπως το αποτύπωσε ο αλώβητος από κρίσεις Μάνφρεντ ΄Αιχερ, σε μια εποχή που- και συμβολικά να το πάρουμε- έχει ανάγκη από το μύθο του «μικρού» που αντέχει και τα βάζει με τους φαινομενικά αήττητους αντιπάλους του. Μέσα από αυτό τον μύθο άλλωστε, αλλά και τον τρόπο που τον έχει αποδώσει ο άγνωστος Χιώτης ποιητής ξεπήδησε η αγάπη της για το έργο «Με συνεπήρε το Χιώτικο γλωσσικό ιδίωμα, το χιούμορ και οι δραματικές του εντάσεις» μου είχε πει κάποτε. Αυτή τη φορά, κι ενώ η Ειρήνη Καράγιαννη ήταν ήδη στην σκηνή και περιμέναμε να ξεκινήσει το «λάιβ» μέρος της παρουσίασης, ακούμε την ίδια την Ελένη Καραΐνδρου να φέρνει τα λόγια του ποιητή κοντά μας απαγγέλλοντας- συγκινημένη- τους στίχους «Tα καλά της ζωής μας δεν στεργούσι/ πέφτουν όλα και σπούσι, σαν κρυστάλλια / αγάλια αγάλια,αγάλια».

Χάρη Ποντίδα

http://tospirto.net/music/reviews/28338

 

Ελένη Καραΐνδρου – ΔΑΒΙΔ

Η Μικρή Άρκτος και ο ΙΑΝΟS παρουσιάζουν το νέο άλμπουμ της Ελένης Καραΐνδρου με τίτλο «ΔΑΒΙΔ» (σκηνική καντάτα για σολίστ, χορωδία και ορχήστρα σε ποίηση αγνώστου Χίου ποιητή του 18ου αιώνα) που κυκλοφορεί παγκοσμίως από την ECM New Series.

https://www.youtube.com/watch?v=k6xh9y6HC5s

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *